Showing posts with label μοντέρνος πολιτισμός. Show all posts
Showing posts with label μοντέρνος πολιτισμός. Show all posts

Friday, February 6, 2026

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Θάβοντας τους νεκρούς…


Η ταφή των νεκρών ασκήθηκε και από τους Νεάντερταλ ή είναι μια καινοτομία μόνο του είδους μας; Οι ερευνητές απέδειξαν, χρησιμοποιώντας διάφορα κριτήρια, ότι ένα παιδί Νεάντερταλ θάφτηκε, πιθανότατα πριν από περίπου 41.000 χρόνια, στη θέση Ferrassie (Dordogne, Γαλλία). [1] Αλλά γιατί να το κάνουν αυτό; Αν δεν έχουν αντιληφθεί κάτι περισσότερο από αυτά που ένιωσαν; Γιατί γελούν τα παιδιά στο κενό; Αν όχι για πράγματα που βλέπουν χωρίς τα μάτια τους; Κοίτα άνθρπε. Ναι, έχεις εξελιχθεί. Ναι, έχεις μεγαλώσει. Σίγουρα μπορείς να δεις τα πάντα τώρα. Αλλά αυτός δεν είναι λόγος για να κλαις λιγότερο. Αυτός είναι ο μόνος λόγος που κλαις.

Γιατί θα έπρεπε οπωσδήποτε να ανακαλύψεις τον κόσμο;

Αν όχι για να αισθανθείς το απολύτως τίποτα μέσα σου; (Ποιος θα θάψει εσένα;)

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Wednesday, December 11, 2024

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ο κόσμος δεν μπορεί να καταστραφεί...


Μια ομάδα ερευνητών απόκάλυψε γιατί οι αρσενικές αράχνες χοάνης αναπτύσσουν πολύ πιο θανατηφόρο δηλητήριο από τους θηλυκούς ομολόγους τους. Η ομάδα έχει περάσει 20 χρόνια διερεύνησης των δέλτα-εξατοξινών, τα πεπτίδια δηλητηρίου που κάνουν το δηλητήριο της αράχνης χοάνης τόσο επικίνδυνο. [1] Κάποτε θαυμάζαμε τις γυναίκες. Μια φορά κι έναν καιρό αγαπήσαμε τη μητέρα μας. Τώρα νομίζουμε ότι έχουμε μεγαλώσει. Αλλά απλά κάναμε τον εαυτό μας να μεγαλώσει. Και ο κόσμος μας βλέπει ακόμα. Όχι δεν έχουμε μεγαλώσει. Με κάθε πράξη βίας, φωνάζουμε για περισσότερη βοήθεια. Θανατηφόροι άνδρες. Βίαιοι άνδρες. Καταστροφείς του Κόσμου. Οι οποίοι ωστόσο έχουν ξεχάσει τη μητέρα τους που τους ψιθύριζε πριν κοιμηθούν.

(«Όχι παιδί μου, ο κόσμος δεν μπορεί να καταστραφεί…»)

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Friday, March 3, 2023

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Δέντρα που αλλάζουν. Άνθρωποι που πεθαίνουν.

Photo by Spiros Kakos

Η ανθρώπινη ιστορία έχει καταγραφεί σε κείμενα, έχει αποτυπωθεί στην τέχνη και στην προφορική παράδοση. Ωστόσο για αιώνες και τα δέντρα σε τροπικά δάση έχουν κρατήσει ένα αρχείο των αλλαγών που επέφεραν οι ανθρώπινες δραστηριότητες γύρω τους. Οι ερευνητές κατόρθωσαν να περιγράψουν πως οι δακτύλιοι των δέντρων, η χημεία τους και το DNA τους μπορεί να αποκαλύψει τις επιπτώσεις της ανθρώπινης ιστορίας όπως και τα σημάδια της αποικιοκρατίας. [1] Αλλάζοντας τα δέντρα. Στο τέλος, θα έχουμε σκοτώσει το δάσος. Και θα γελάσουμε. Και θα πανηγυρίσουμε.

Και τότε, χωρίς κανένα προφανή λόγο, θα κλάψουμε…

Συνειδητοποιώντας ότι το δάσος έχει αλλάξει και αυτό εμάς…

Θέλουμε να φυτέψουμε σπόρους τώρα.

Αλλά που;

Υπάρχουν παντού δέντρα…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Sunday, August 28, 2022

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Παράγοντες για επιτυχία. (Γιατί;) Παράγοντες για ευτυχία.


Διάφορα χαρακτηριστικά πέραν της νοημοσύνης μπορούν να παίζουν ρόλο στην ικανότητα κάποιου να επιτύχει, σύμφωνα με έρευνα. Νέα ευρήματα, τα οποία έρχονται από την ανάλυση δεδομένων από πάνω από 11,000 υποψηφίους στο West Point, ενισχύουν υπάρχουσες θεωρίες για το θάρρος και δείχνουν προς κάποια νέα χαρακτηριστικά που παίζουν ρόλο στη μακροπρόθεσμη επιτυχία. [1]

Συνεχώς επιδιώκουμε την επιτυχία.
Αλλά δεν μπορούμε να δούμε ότι η επιτυχία είναι ο ασφαλέστερος δρόμος προς την αποτυχία.

Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να φτάσουμε στην επιτυχία στη ζωή έχοντας ως στόχο τη ζωή.
Γιατί ο σκοπός της ύπαρξης είναι ο θάνατος.

Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να επιτύχεις σε αυτό το σύμπαν έχοντας στόχο την κορυφή.
Γιατί τα θεμέλια της ύπαρξης βρίσκονται βαθιά κάτω από το χώμα.

Συνέχισε.
Κοίτα και μόνος σου.
Πέτυχε.

Και τα σκουλήκια κάτω από το χώμα θα συνεχίσουν να σέρνονται.
Πέτυχε.
Και τα αστέρια θα γελάσουν μαζί σου...

Όχι, δεν προσπαθείς να κατορθώσεις το ακατόρθωτο.
Απλά περιπλανιέσαι προσπαθώντας να βρεις πως να πετάξεις αυτό που ήδη έχεις...
Σκέψου. Θα αναζητούσες κάτι αν δεν το είχες ήδη;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Saturday, June 25, 2022

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Μετρώντας την ευτυχία; Χαχαχαχαχαχα!

Photo by Spiros Kakos @ Pexels

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2022-06-25]: Χρησιμοποιώντας καινοτόμες νέες μεθόδους, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα νέο ευρετήριο που χρησιμοποιεί δεδομένα από βιβλία και εφημερίδες για να παρακολουθεί τα επίπεδα της εθνικής ευτυχίας από το 1820. Η έρευνά τους θα μπορούσε να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να λάβουν καλύτερες αποφάσεις σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες. [1] Πόσο λυπηρό. Πιστεύουμε ότι μπορούμε να ορίσουμε και να μετρήσουμε την ευτυχία. Αλλά το να είσαι ευτυχισμένος είναι κάτι που δεν μπορείς ποτέ να καταλάβεις. Είναι σαν να αγαπάς έναν πίνακα ή να νιώθεις γεμάτος ακούγοντας ένα κομμάτι μουσικής. Είσαι ευτυχισμένος όταν είσαι με το παιδί σου. Νιώθεις χαρούμενος όταν κάθεσαι με τους παππούδες σου. Αλλά για κανένα συγκεκριμένο λόγο. Κάθε δεδομένο που έχεις υποδεικνύει ότι δεν πρέπει. Θα πεθάνεις ούτως ή άλλως. Όλοι θα εξαφανιστούν από αυτόν τον κόσμο. Γιατί να είσαι χαρούμενος για ο,τιδήποτε; Και όμως είσαι. Όχι, δεν είναι πρόβλημα που δεν ξέρεις γιατί. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είσαι ευτυχισμένος! Και το ξέρεις πολύ καλά...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…


Tuesday, April 26, 2022

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ποικιλία. Αλλά όχι για μένα!

Photo by Spiros Kakos @ Pexels

Η ποικιλομορφία στο χώρο της εργασίας αναζητείται ιδιαίτερα στη θεωρία, αλλά συχνά εξακολουθεί να λείπει στην πράξη. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι τείνουν να προτιμούν την διαφορετικότητα για τους άλλους, αλλά προτιμούν να συνεργάζονται με άτομα που είναι όσο το δυνατόν πιο παρόμοια με τον εαυτό τους. [1] Ποικιλομορφία. Τι αστεία παράλογη λέξη! Σημαίνει «διαφορετικό» για τους άλλους! Αλλά «σταθερό» για μένα. Βλέπεις, πρέπει να είμαι σταθερός και να παραμείνω ο ίδιος για να διαφέρω από τους άλλους! Η ποικιλομορφία - όπως εξήγησε ο Levi Strauss στο Unicef κάποτε - χρειάζεται διαφορετικούς σταθερούς πληθυσμούς οι οποίοι και είναι τα συστατικά αυτής της ποικιλομορφίας. Αναζητούμε την ποικιλομορφία. Αλλά δεν βλέπουμε ότι όταν αυτή εφαρμοστεί πλήρως, θα ακυρώσει το ίδιο της το νόημα και σκοπό. Στο τέλος όλοι θα είναι ίδιοι. Να προσέχεις τι εύχεσαι. Στο τέλος, θα συνεχίσουμε να αναζητούμε την ποικιλομορφία. Έχοντας μια έντονη τάση να τη σκοτώσουμε…

Κοίτα αυτόν τον μαύρο κύκνο.
Και προσπάθησε να καταλάβεις.
Είναι ο μόνος λόγος που έχουμε λευκούς!

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…


Wednesday, April 6, 2022

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Παρακολούθηση πρωτευόντων. Παρακολούθηση ανθρώπων.

Οι επιστήμονες έχουν αναπτύξει νέο λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης για να αναγνωρίζουν και να παρακολουθούν τα πρόσωπα μεμονωμένων χιμπατζήδων στην άγρια φύση. Το νέο λογισμικό θα επιτρέψει στους ερευνητές και τους φροντιστές της άγριας ζωής να μειώσουν σημαντικά τον χρόνο και τους πόρους που δαπανούνται για την ανάλυση βίντεο, σύμφωνα με το σχετικό άρθρο. [1] Προσπαθούμε να παρακολουθούμε ζώα στην άγρια φύση. Ζούμε όμως σε πόλεις. Τι σημασία έχει το να τα παρακολουθούμε; Μπορούν τα ζώα να παρακολουθούν εμάς; Έχει σημασία αν γνωρίζουμε κάτι με το οποίο δεν θα αλληλεπιδράσουμε ποτέ; Θα μπορούσαμε πραγματικά να γνωρίζουμε κάτι με το οποίο δεν θα αλληλεπιδράσουμε ποτέ; Κοίτα τα λιοντάρια στην τηλεόραση! Τόσο τρομακτικά… Δώσε μου λίγο ποπ κορν…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Saturday, March 5, 2022

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Μια ζωή που αξίζει να ζήσεις…

Ένας γιατρός και ηθικολόγος ιατρικής υποστηρίζει ότι η ζωή μετά τα 75 δεν αξίζει να τη ζήσει κανείς. [1] Ο σύγχρονος πολιτισμός επαινεί τους νέους. Η σύγχρονη κοινωνία δεν σέβεται τους ηλικιωμένους. Αλλά δεν είναι οι νέοι που έχτισαν τον πολιτισμό όπως τον γνωρίζουμε. Ήταν οι πρεσβύτεροι που έχτισαν αυτόν τον Κόσμο εν μέσω της σοφίας τους. Γέροντες που είδαν την ομορφιά εκεί όπου οι νέοι δεν είδαν τίποτα. Πρεσβύτεροι που κατάφεραν να τραγουδήσουν ακόμη και στη μέση της μεγαλύτερης θλίψης τους. Γέροντες που κατάφεραν να πιστέψουν ακόμη και όταν όλα τα πράγματα ήταν αντίθετα στην πίστη τους. Η σύγχρονη κοινωνία επαινεί τη λογική. Αλλά αυτή η λογική είναι ρηχή και αποστειρωμένη, δεν μπορεί να γεννήσει παιδιά. Δεν υπάρχουν όνειρα στο μυαλό εκείνων που βλέπουν τον κόσμο μέσα από το φακό της ζωής. Παρακολούθα προσεκτικά. Όλα όσα βλέπεις να κινούνται είναι ακίνητα. Ό,τι βλέπεις να αναπνέει είναι νεκρό. Μαριονέτες ασημαντότητας, ακίνητες. Ουρλιάζοντας φρικτά στη μέση της ανυπαρξίας. Κοιτάξτε τους ηλικιωμένους σας. Αφήστε τους να δώσουν το παράδειγμα. Παρακολουθήστε τους να πεθαίνουν. Τους βλέπετε να χαμογελούν; Τους βλέπετε να χορεύουν;!

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Sunday, April 25, 2021

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Πρωτόγονοι άνθρωποι. Σκύλοι. Ψίθυροι…

Κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του πολιτισμού Pit Grave (4200-3600 χρόνια πριν από την εποχή μας), οι νεολιθικές κοινότητες της βορειοανατολικής Ιβηρικής Χερσονήσου ξεκίνησαν μια τελετουργική δραστηριότητα που αφορούσε τη θυσία και την ταφή των σκύλων. Ο μεγάλος αριθμός περιπτώσεων που καταγράφηκαν στην Καταλονία υποδηλώνει ότι οι ταφές σκύλων ήταν μια γενική πρακτική και αποδεικνύει τη στενή σχέση μεταξύ ανθρώπων και αυτών των ζώων, τα οποία, εκτός από την τοποθέτησή τους δίπλα τους, τρέφονταν με παρόμοια διατροφή με τον άνθρωπο». [1] Θεωρούμε τους πρωτόγονους ανθρώπους λιγότερο εξελιγμένους από εμάς. Και όμως, αυτοί οι άνθρωποι καταλάβαιναν για πρώτη φορά ότι υπάρχει κάτι πέρα ​​από αυτή τη ζωή. Ένα μυστικό που τείνουμε να ξεχάσουμε σήμερα. Πάρα πολλή σκέψη για το σκοπό της ζωής μας έχει κάνει να λησμονούμε την ίδια τη ζωή. Πολύ μεγάλη προσπάθεια για να φτάσουμε στα αστέρια, μας έκανε να ξεχάσουμε ότι ξεκινήσαμε τη ζωή μας στο χώμα και θα την τελειώσουμε εκεί. Αντί να ανυψωνόμαστε στο σύμπαν, πρέπει να σκύψουμε να ακουμπήσουμε στο Θεό. Να σκύψουμε και να ακούσουμε. Παλιά το κάναμε αυτό. Αλλά μετά μάθαμε να μιλάμε. Κοίτα αυτούς τους πολυάσχολους ανθρώπους. Σπεύδουν στη δουλειά. Όλοι μιλάνε, φωνάζουν, περπατάνε. Τόσος πολύ θόρυβος. Και όμως. Το δάσος είναι άδειο...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Monday, October 19, 2020

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Έσο μόνος. Πέθανε. Για να ζήσεις.

Η κοινωνική απομόνωση συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου. [1] Πόσο θλιβερό. Παλιά ζούσαμε μόνοι μας. Δεν φοβόμασταν το θάνατο. Επειδή ήμασταν ήδη νεκροί. Ζώντας στο μέγιστο βαθμό. Ειδικά επειδή δεν ζούσαμε. Τώρα πιστεύουμε στη ζωή. Τώρα πιστεύουμε ότι χρειαζόμαστε άλλους. Χρησιμοποιώντας τους για να διατηρήσουμε τις ψευδαισθήσεις μας. Κράτα το χέρι μου. Ναι, θα πεθάνουμε αν το αφήσεις. Αλλά μην κλάψεις. Χαμογέλα. Είσαι σίγουρος ότι είναι το δικό μου χέρι που κρατάς;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Friday, August 28, 2020

Κληρονομούμενη δύναμη & Αλαζονεία στη θρησκεία, την επιστήμη και αλλού.

Τη σημερινή εποχή συχνά μιλάμε για την αλαζονεία των ανθρώπων σε διάφορους τομείς. Αλαζόνες επιστήμονες κάνουν πράγματα απλά και μόνο επειδή μπορούν να τα κάνουν, χωρίς να σκέφτονται τις συνέπειες. Αλαζόνες ιερείς σχεδόν πανηγυρίζουν που πέταξαν τα ράσα και "πήγαν παρακάτω". Αλαζόνες managers σε εταιρείες συμπεριφέρονται απαράδεκτα χωρίς καμία ενσυναίσθηση προς συναδέλφους ή πελάτες. Και ο κατάλογος ατελείωτος. Αιτίες πολλές. Λίγες όμως οι ουσιαστικές. Μια από τις βασικότερες: η ευκολία με την οποία κληρονομούμε τη δύναμη και τη γνώση. Ευκολία η οποία ολοένα και αυξάνεται όσο περνάνε τα χρόνια και 'προοδεύουμε'.

Βλέπετε ο επιστήμονας σήμερα δεν κοπιάζει για αυτό που γνωρίζει. Απλά διαβάζει όλα όσα έχουν ανακαλύψει οι προηγούμενοι και πατώντας σε ώμους γιγάντων κάνει τα δικά του. Μέχρι το πανεπιστήμιο γνωρίζει ήδη όλα όσα ήξεραν οι κορυφαίοι επιστήμονες του προηγούμενου αιώνα χωρίς να ιδρώσει καν. Με μια τέτοια δύναμη γλυκαίνεται. Τρελαίνεται. Μπορεί να πάει παρακάτω! Να φτιάξει κάτι άλλο! Δεν έχει σημασία τι! Δεν σκέφτεται καν το αν πρέπει να σεβαστεί ή όχι κάποιες κόκκινες γραμμές γιατί δεν πέρασε από χρόνια δυσκολιών να φτάσει εκεί που έφτασε ώστε ταυτόχρονα με τη δύναμη να αποκτήσει και ταπεινότητα. Οι γνώσεις του αυξήθηκαν εκθετικά μαζί με την έπαρση του. Αντίστοιχα ο ιερέας σήμερα δεν κοπιάζει να 'αγιάσει' ή να φτάσει μετά από χρόνια δοκιμασιών και κόπων σε κάποιο επίπεδο πνευματικότητας που θα του επιτρέψει να καθοδηγεί με ταπεινότητα άλλους. Διαβάζει όλα όσα έχουν γράψει οι Πατέρες της Εκκλησίας και σε λίγα χρόνια είναι έτοιμος να παίξει το ρόλο του, αραδιάζοντας βαθυστόχαστες ατάκες παλιών σοφών. Η μεγαλύτερη δυσκολία που έχει ζήσει; Οι εξετάσεις στη σχολή. Και αν βαρεθεί, ε, απλά φεύγει. Όμως οι άγιοι άνθρωποι του παρελθόντος πέρασαν από την κόλαση για να γίνουν αυτό που έγιναν. Για αυτούς δεν ήταν θέμα διαβάσματος σε ένα πανεπιστήμιο αλλά θέμα βιώματος. Για αυτούς ήταν ζήτημα ζωής ή θανάτου. Και πως μπορείς να παραιτηθείς από τη ζωή σου ή να αρνηθείς το θάνατο σου;

Τα παραδείγματα δεν σταματούν εδώ. Όπως ειπώθηκε παραπάνω, μπορούμε να συνεχίσουμε αενάως να καταγράφουμε παραδείγματα ανθρώπων που επέλεξαν τον εύκολο δρόμο και αποδέχθηκαν κληρονομημένη δύναμη, όντας αλαζόνες μετά εξ' αιτίας αυτού. Ο σωστός πρόεδρος μιας εταιρίας έχει περάσει από πολλά μέχρι να φτάσει στη θέση του. Έχει περάσει χρόνια σε χαμηλόβαθμες θέσεις, χρόνια προσπάθειας και δυσκολιών. Κέρδισε τη θέση του. Για έναν τέτοιο πρόεδρο δεν έχει καν νόημα να τον ρωτήσεις αν σκέφτεται να φύγει και να πάει αλλού. Ένας τέτοιος πρόεδρος είναι τέλειος πρόεδρος. Αλλά σήμερα οι πρόεδροι επιλέγονται. Με την ίδια ευκολία που αγοράζεις όπλο στο σούπερ μάρκετ. Και με αυτό μπορείς να σκοτώσεις. Όμως ο δάσκαλος καράτε που έχει μάθει μετά από χρόνια εξάσκησης να σκοτώνει με τα χέρια του, ποτέ δεν το κάνει. Γιατί τα χρόνια που χρειάστηκαν να αποκτήσει αυτή τη δύναμη τον έκαναν και σωστό άνθρωπο και όσον αφορά τη χρήση της.

Οι αλχημιστές είχαν λόγο που απαιτούσαν χρόνια μαθητείας σιωπηλής για να φτάσει κάποιος σε ένα ελάχιστο επίπεδο να αρχίσει να κάνει δικά του πειράματα. Ο Πυθαγόρας το ίδιο. Φοβού τον εύκολο δρόμο. Οδηγεί σε τέρατα. Μάθε αυτό που μαθαίνεις μόνος σου. Και μόνο όταν κοπιάσεις τόσο ώστε να το κάνεις κτήμα σου, τόλμησε να μιλήσεις σε άλλους για αυτό.

Μέχρι τότε...

Αποποιήσου την κληρονομιά σου.

Και σκάσε.

(Έμπνευση θέματος από τον λόγο του Ίαν Μάλκομ, στο βιβλίο Jurrasic Park του Michael Crichton)


Wednesday, June 17, 2020

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Τέλεια ρομπότ... Ατελείς άνθρωποι...

Τα ρομπότ γίνονται πιο έξυπνα [1] Μας αρέσει να βελτιώνουμε τα πράγματα. Αλλά επειδή είμαστε υπερβολικά επικεντρωμένοι σε αυτό, χάνουμε την ουσία. Η νοημοσύνη δεν αφορά τη σκέψη. Οι πιο έξυπνοι άνθρωποι μένουν σιωπηλοί. Το να είσαι άνθρωπος δεν έχει σχέση με το να δουλεύεις τέλεια. Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν λάθη όλη την ώρα. Τα ρομπότ μια μέρα θα είναι άψογα. Και μόνο τότε θα συνειδητοποιήσουμε ότι ποτέ δεν θα γίνουν άνθρωποι. Μια μέρα θα έχουμε βελτιώσει τα πάντα. Μόνο να συνειδητοποιήσουμε ότι εξ' αρχής ήμασταν απολύτως τέλειοι μέσα στην ατέλεια μας...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Tuesday, May 26, 2020

Μετά-Covid φιλοσοφία: Η ψευδαίσθηση της ελευθερίας (Και γιατί είσαι εθισμένος σε αυτή)

Ενόψει της πανδημίας Covid (coronavirus) πολλές χώρες επέβαλαν lockdown σε εθνικό επίπεδο. Βρισκόμαστε τώρα στο στάδιο της χαλάρωσης αυτών των περιορισμών. Οι επιχειρήσεις αρχίζουν να λειτουργούν ξανά σταδιακά και η ζωή αρχίζει να ανακτά την ορμή της.

Κατά τη διάρκεια μιας από τις προηγούμενες ημέρες και ως μέρος αυτής της φάσης της «επιστροφής στην κανονικότητα» στην οποία βρισκόμαστε όλοι, επισκέφτηκα ένα κατάστημα ηλεκτρονικών ειδών. Χρειαζόμουν κάτι για να αγοράσω και το είχα αναβάλει εδώ και πολύ καιρό. Καθώς περπατούσα στο κατάστημα, ανακάλυψα ξαφνικά πολλά άλλα ωραία πράγματα που μπορούσα να χρησιμοποιήσω και αμέσως μπήκα στον πειρασμό να τα αγοράσω. Μόνο μετά από προσεκτική σκέψη και - πρέπει να ομολογήσω - λόγω των υποβαθμισμένων καταναλωτικών αντανακλαστικών μου λόγω της δίμηνης καραντίνας, αποφάσισα στο τέλος να μην τα αγοράσω.

Επέστρεψα σπίτι μόνο με αυτό που ήθελα. Και ένιωθα περίεργα. Αισθάνθηκα πραγματικά σαν κάποιο πρεζόνι που μόλις είχε αρνηθεί τον εαυτό του το πιο εξαιρετικό ναρκωτικό μόνο και μόνο επειδή - για έναν αστείο περίεργο λόγο - απλά δεν το ήθελε;!

Τι μου είχε συμβεί;
Γιατί άλλαξα έτσι;

Και όμως…

Όπως συμβαίνει με όλες τις μεγάλες ερωτήσεις, η ίδια η ερώτηση ήταν λάθος!

Η σωστή ερώτηση ήταν…
Τι μου συνέβαινε έως τώρα;

Επειδή βλέπετε…
Ήμουν ήδη αλλαγμένος!

Και όσο περίεργο και αν φαίνεται, αυτή η μεγάλη αλλαγή, η πανδημία του κοροναϊού, οι περιορισμοί και η συνολική επιβράδυνση της ίδιας της ζωής, με οδήγησαν (και πολλούς άλλους, όπως καταλαβαίνω) πίσω στην αρχή.

Απλά σκέψου για τον εαυτό σου.

Έπινε πάντα καφέ το πρωί; Ήταν πάντα εθισμένος στα κινητά τηλέφωνα; Χρειαζόταν πάντα να συνδεθεί σε δεκάδες site για να διαβάσει τα νέα; Ήταν πάντα εθισμένος στην αγορά αντικειμένων μόνο και μόνο επειδή έχετε χρήματα για να το κάνει;

Η ζωή μας δεν είναι δική μας.
Και όμως, διεκδικήσαμε την ιδιοκτησία της εδώ και πολύ καιρό.
Προσπαθώντας να μας επιβάλουμε τον εαυτό μας.

Η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση όλων - η μεγαλύτερη συνωμοσία στην οποία όλοι εμείς πιστεύουμε μετά μανίας, είναι η ψευδαίσθηση ότι είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι. Ελεύθεροι να να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Ελεύθεροι να αγοράσουμε ή να μην αγοράσουμε πράγματα. Ελεύθεροι να πουλήσουμε πράγματα. Ελεύθεροι να βρούμε εργασία, ελεύθεροι να παραιτηθούμε από τη δουλειά.

Αλλά δεν είμαστε.

Αγοράζουμε καφέ κάθε πρωί. Όχι επειδή το θέλουμε, αλλά επειδή έτσι μάθαμε να κάνουμε. Αγοράζουμε όλο και περισσότερα πράγματα κάθε μέρα. Όχι γιατί θα πεθάνουμε αν δεν το κάνουμε, αλλά επειδή έχουμε εκπαιδευτεί να το κάνουμε. Πουλάμε πράγματα όταν το θέλουμε. Αλλά μόνο λόγω επιθυμιών που μας έχουν επιβληθεί από άλλους. Είμαστε «ελεύθεροι» για να βρούμε δουλειά. Αλλά μόνο δουλειές που μας έχουν πει ότι αξίζουν.

Πολλοί άνθρωποι έχουν αποδώσει λανθασμένα τα lockdown σε μια παγκόσμια συνωμοσία για να μας κρατήσουν στο σπίτι. Αλλά αυτό είναι το αντίθετο της μεγαλύτερης συνωμοσίας που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας: Η συνωμοσία του να βγαίνεις έξω και να περιπλανιέσαι 'ελεύθερα', κάνοντας ό,τι 'θέλεις'.

Επειδή το να αισθάνεσαι ελεύθερος είναι το μεγαλύτερο ναρκωτικό όλων. Και όταν το παίρνεις, ποτέ δεν νομίζεις ότι μπορεί να μην είσαι. Η ελευθερία δεν είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι όμως. Η ψευδαίσθηση του μεγαλείου που νιώθεις είναι το πραγματικό σου ναρκωτικό.

Αλλά θυμήσου το Ζεν.
Να αναζητάς λιγότερα, για να έχεις περισσότερα…

Μένοντας στο σπίτι.
Μη αγοράζοντας πράγματα.
Όντας με την οικογένεια.

Αυτά τα πράγματα που μοιάζουν με «τίποτα».
Είναι αυτά που είναι τα πάντα.

Αυτά είναι τα πράγματα που κάναμε τις μέρες που δεν γνωρίζαμε ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε «ό,τι θέλουμε». Και μέσα στη «φυλακή» μας αισθανθήκαμε χαρούμενοι. Χωρίς υποχρέωση να κάνουμε πράγματα που δεν θέλαμε ή να αγοράσουμε άχρηστα πράγματα που απλώς κάνουν το κενό στην ψυχή μας μεγαλύτερο. Ενώ ένας «ελεύθερος» άνθρωπος μπορεί να αγοράσει έναν καφέ που δεν χρειάζεται και μετά να βγει από ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με δύο σακούλες με πράγματα που «θέλει», ένας άντρας σε αυτή τη "φυλακή" μπορεί να φτάσει στα σύνορα του σύμπαντος διαβάζοντας ένα βιβλίο…

Τώρα θα αρχίσουμε να βγαίνουμε έξω ξανά.
Οι πόρτες της φυλακής είναι ανοιχτές.
Αλλά μην είστε τόσο χαρούμενοι που είστε άθλιοι.

Απλά ρωτήστε το προφανές…

- Κύριε, θα θέλατε μονό ή διπλό εσπρέσο;

Σχετικά άρθρα

Friday, April 10, 2020

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Σαχάρα. Άφησε τη να στεγνώσει.

Οι εγκαταστάσεις αιολικής ή ηλιακής ενέργειας είναι γνωστό ότι έχουν τοπικές επιπτώσεις στη θερμότητα, την υγρασία και άλλους παράγοντες που μπορεί να είναι ευεργετικοί - ή επιζήμιοι - στις περιοχές στις οποίες βρίσκονται. Μια νέα κλιματολογική μελέτη διαπιστώνει ότι μια τεράστια αιολική και ηλιακή εγκατάσταση στην έρημο της Σαχάρας και το γειτονικό Σαχέλ (Sahel) θα αυξήσει την τοπική θερμοκρασία, τις βροχοπτώσεις και τη βλάστηση. Συνολικά, σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αποτελέσματα θα ωφελήσουν πιθανώς την περιοχή. [1] Οι άνθρωποι προσπαθούν να ελέγξουν τα πράγματα. Επειδή φοβούνται περισσότερο να ελέγξουν το πιο δύσκολο πράγμα: τους ίδιους τους εαυτούς τους. Οι άνθρωποι προσπαθούν να «κάνουν κάτι». Επειδή φοβούνται πολύ να κάνουν το πιο σημαντικό πράγμα: Να αποδεχθούν τα πράγματα. Άνδρες που διασχίζουν την έρημο. Ήταν κάποτε μια πράσινη κοιλάδα, αλλά όχι πια. Δεν τους νοιάζει. Μυρίζουν τον ζεστό αέρα. Αγαπούν τη ζωή τους. Και αισθάνονται δροσεροί κάτω από τον ήλιο που καίει...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Tuesday, March 17, 2020

Κορονοϊος: Διαλέγοντας ποιοι θα πεθάνουν. Παίζοντας το Θεοί. Ύβρις. Τιμωρία.

Πολλοί μιλάνε για τον κορωνοϊό. Πολλοί έχουν απόψεις. Πολλές θεωρίες. Και μία θεωρία που αρχίζει να αποκτά αρκετούς οπαδούς είναι αυτή που αποφάσισε να εφαρμόσει η Αγγλία: Ας θυσιάσουμε κάποιους ώστε να σωθούν οι υπόλοιποι. Ας αφήσουμε τις ευπαθείς ομάδες και τους γέρους να πεθάνουν και ας ζήσουμε οι υπόλοιποι. Αν δεν το κάνουμε όλοι θα καταστραφούν.

Μια άποψη πολύ προοδευτική. Μια άποψη πολύ προχωρημένη. Μια άποψη επιστημονική (ναι ο Μπόρις επιστήμονες συμβουλεύτηκε για αυτή την απόφαση - βλ. θεωρίες για την ανοσία αγέλης, ανάλυση των επιπτώσεων στην οικονομία κλπ).

Μια άποψη - όσο κλισέ και αν ακούγεται αυτό - γεμάτη κακία. Κακία για τον συνάνθρωπο που θα πεθάνει. Αλλά τι με νοιάζει αφού θα ζήσω εγώ; Κακία για αυτούς που θα υποφέρουν. Αλλά τι με ενδιαφέρει για αυτό αφού η οικονομία θα αντέξει;

Η θρησκεία το λέει και το ξαναλέει αλλά δεν ακούγεται: Το μεγαλύτερο κόλπο του διαβόλου είναι να πείσει τον άνθρωπο ότι δεν υπάρχει. Παλιά η ανθρώπινη ζωή ήταν ανεκτίμητη. Ο κάθε άνθρωπος ήταν υιος Θεού. Τώρα η ανθρώπινη ζωή μετριέται με οικονομικούς όρους και θυσιάζεται μπροστά στις ανάγκες των... ικανών για επιβίωση. Ο Δαρβίνος θα ήταν υπερήφανος για την Αγγλία σήμερα, η οποία θέτει σε πρακτική εφαρμογή τη Θεωρία της Εξέλιξης.

Για τον Χριστιανισμό όμως κάθε άνθρωπος είναι εν δυνάμει Θεός. Όλοι είμαστε μέρος Του. Και με την κατάλληλη προετοιμασία μπορούμε να γίνουμε ένα με Αυτόν. Όπως είχε πει και ο Νίτσε, τώρα ο άνθρωπος έχει σκοτώσει το Θεό. Και τώρα απλά μετράμε δολλάρια και διαφορές οφέλους-κόστους. Αν η εξίσωση "βγαίνει" τότε είναι εύκολο για εμάς να σκοτώσουμε τον παππού και τη γιαγιά γιατί έτσι θα σωθούν "οι επιχειρήσεις" ή το "ΑΕΠ".

Στο τέλος μπορεί η πολιτική της Αγγλίας να "πετύχει" και όσοι μείνουν ζωντανοί να αποκτήσουν ανοσία και να μην καταστραφεί η οικονομία τους. Θα είναι όμως μια οικονομία χτισμένη πάνω στο θάνατο και το αίμα. Στο τέλος μπορεί οι πιο ικανοί για επιβίωση να επιβιώσουν. Θα είναι όμως ανίκανοι πλέον να γευτούν τους καρπούς της νίκης τους.

Και όταν ο θόρυβος καταλαγιάσει και έρθει η νύχτα...
Η μεγαλύτερη τιμωρία δεν θα είναι από κραυγές και από χειροδικίες...
Αλλά από ένα γλυκό απαλό χάδι της γιαγιάς που σε βάζει για ύπνο.
Και ένα γλυκό καληνύχτα που σου είπε κάποτε.

Ακριβώς πριν τη σκοτώσεις.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Μια εποχή εξαπάτησης…

Μαθητές χρησιμοποιούν άλλους για να γράφουν τις εργασίες τους. [1] [2] Ζούμε σε μια εποχή εξαπάτησης. Μια εποχή ατιμίας. Παλιά δεν γράφαμε τίποτα. Και απλά ακούγαμε τα αστέρια. Τώρα έχουμε έναν κόσμο γεμάτο πληροφορίες. Και τα πουλιά έχουν σταματήσει να τραγουδούν… Σταμάτα να γράφεις. Και ξαφνικά θα μπορείς να πεις τα πάντα…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Sunday, January 12, 2020

Καταστροφείς των Ουρανών...

Δεν ξέρω πόσοι από εσάς έχετε παρακολουθήσει την ιστορία με την StarLink, αλλά αν δεν γνωρίζετε το θέμα ίσως είναι καιρός να ασχοληθείτε.

Με δύο λόγια: Ο Elon Musk αποφάσισε να προσφέρει υπηρεσίες Internet σε όλο τον πλανήτη και για αυτό το λόγο σχεδιάζει να εκτοξεύσει 42,000 μικρο-δορυφόρους γύρω από τη Γη - ένας αστερισμός δορυφόρων που καλείται StrarLink. Για να καταλάβετε το μέγεθος του εγχειρήματος, έως τώρα (από τον Σπούτνικ) έχουν εκτοξευτεί περίπου 8,000 δορυφόροι συνολικά!

Η αύξηση των δορυφόρων γύρω από τη Γη θα είναι τεράστια προκαλώντας μεγάλους πονοκεφάλους όσον αφορά τη διαχείριση τους και την αποφυγή ατυχημάτων και συγκρούσεων (ήδη η ESA αναγκάστηκε να εκτρέψει ένα δορυφόρο της για να μην συγκρουστεί με έναν από τους δορυφόρους StarLink).

Όμως αυτό δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα...

Οι νέοι δορυφόροι απειλούν να καταστρέψουν κυριολεκτικά την αστρονομία. Λόγω της χαμηλής τροχιάς τους και εξαιτίας του ότι είναι πολύ ανακλαστικοί (άρα φωτεινοί) έχουν την τάση να καταστρέφουν κάθε φωτογραφία του ουρανού που βγάζουν οι αστρονόμοι. Η αλήθεια είναι ότι εδώ και καιρό οι αστρονόμοι είχαν συνηθίσει να πρέπει αν αποφύγουν κάποιον δορυφόρο ενώ μελετούσαν τον ουρανό. Αλλά αυτό συνέβαινε μία στο τόσο, όταν ένας δορυφόρος τύχαινε να περάσει μπροστά από το φακό του τηλεσκοπίου. Τώρα δεκάδες δορυφόροι περνάνε μπροστά από το οπτικό πεδίο του τηλεσκοπίου καθώς αυτό βγάζει φωτογραφίες με αποτελέσματα που θα ήταν κωμικά αν δεν ήταν τραγικά. Ουσιασικά όλη η επίγεια αστρονομία κινδυνεύει να καταστραφεί από τον Musk ο οποίος αποφάσισε να μας δώσει ένα δώρο που ποτέ δεν ζητήσαμε.

Και το πρόβλημα δεν σταματάει εκεί. Και ερασιτέχνες αστρονόμοι που βγάζουν φωτογραφίες του ουρανούμεγάλης έκθεσης βλέπουν στο τελικό αποτέλεσμα "γραμμές φωτός" από τους δορυφόρους του Musk καθώς περνάνε από ψηλά.

Αλλά ακόμα και με γυμνό ματί θα βλέπουμε τους εν λόγω δορυφόρους. Έτσι σε λίγο καιρό, όταν θα έχουν εκτοξευτεί όλοι, αντί για αστέρια θα βλέπουμε ψηλά πολλές φωτεινές κουκκίδες να περνάνε με μεγάλη ταχύτητα πάνω από τα κεφάλια μας σαν να βρισκόμαστε σε ένα διαπλανητικό video game. Σημειώστε ότι τα ορατά αστέρια στον ουρανό είναι μόλις 9,000 περίπου και οι δορυφόροι StarLink θα είναι 42,000...

Σημείωση: Ο Musk προσπαθεί να βρει λύσεις στο πρόβλημα κατόπιν εορτής. Ήδη εκτόξευσε δοκιμαστικά ένα δορυφόρο βαμμένο μαύρο στο κάτω μέρος του, ώστε να δει αν αυτό μπορεί να είναι μια λύση στο πρόβλημα.

Ορίστε λοιπόν φίλοι μου.
Αφού καταστρέψαμε τη Γη,
τώρα καταστρέφουμε και τους ουρανούς.

Κοιτάξτε καλά τον ουρανό σήμερα.
Γιατί δεν θα είναι ξανά ο ίδιος.
Και μετά γυρίστε πίσω στη Γη.
Και φυτέψτε ένα δέντρο.
Και λερώστε τα χέρια σας με χώμα.
Αυτός είναι ο δρόμος προς τα αστέρια.
Αστέρια που βλέπαμε πολύ καλά πολύ πριν έχουμε τηλεσκόπια...

Ο Χαίντεγκερ το είχε πει καιρό πριν.
Το πρόβλημα με την τεχνολογία δεν είναι ότι δεν δουλεύει.
Αλλά ότι δουλεύει...

Σχετικά άρθρα

Saturday, November 30, 2019

Ήρθαν κάτι νέα καταπληκτικά πλακάκια! (Η ρηχότητα της μοντέρνας εποχής)

Καθόμουν με φίλους για καφέ.

Κάποια στιγμή η συζήτηση πήγε σε θέματα που είχαν σχέση με την ψυχή του ανθρώπου, το αν ο άνθρωπος είναι ζώο, Δαρβίνος, θεωρία εξέλιξης κλπ. Εκεί που συζητούσαμε αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα θέματα ήρθαν τρεις άλλοι νέα μέλη της παρέας.

Συστήθηκαν, κάθησαν και... άρχισαν να μιλάνε για πλακάκια!

"Ήρθαν κάτι νέα καταληκτικά πλακάκια!" μας ανακοίνωσαν ενθουσιασμένοι χωρίς να δίνουν καμία σημασία στο τι συζητούσαν οι άλλοι πριν έρθουν. Και έτσι πολύ απλά και ωμά, η αναζήτηση για την ψυχή του ανθρώπου θάφτηκε κάτω από νέα καταπληκτικά πλακάκια με μικρούς αρμούς από την Ιταλία. Θα ήταν αστείο αν δεν ήταν τραγικό.

Η ανθρωπότητα κάποτε αναζητούσε το νόημα της ζωής.
Τώρα φτιάχνουμε τέλεια μπάνια.
Α και δεν σας το είπα! Μοιάζουν με μάρμαρο!!!

Ναι, η Harmonia Philosophica κάποτε θα πάψει να υπάρχει. Κάποτε θα πεθάνω και εγώ. Κάποτε και εσύ αγαπητέ αναγνώστη θα πάψεις και εσύ να υπάρχεις. Όμως τα πλακάκια αυτά θα μείνουν για πάντα!

Friday, November 29, 2019

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Άνθρωποι της πόλης… Σοφός γέροντας…

Άνθρωποι από μικρότερες πόλεις είναι πιο πιθανό να μεταναστεύσουν από ανθρώπους από μεγαλύτερες πόλεις, σύμφωνα με μια έρευνα. [1] Άνθρωποι που αναζητούν συντροφιά. Άνθρωποι που αναζητούν άλλους ανθρώπους. Μαζεύονται σε μεγάλες πόλεις. Αισθάνονται ισχυροί και αυτόνομοι. Και όμως, πάντα θα βλέπουν μπροστά τους αυτόν τον γέρο σοφό άντρα στην έρημο… Γιατί αυτός δεν είναι πουθενά…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Monday, October 28, 2019

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Σύγχρονη κοινωνία. Περιμένοντας. Να φάμε περισσότερο…

Κάπου 50 χρόνια μετά το αρχικό ‘τεστ ζαχαρωτών’ (marshmallow test) στο οποίο νήπια παίρνουν ένα ζαχαρωτό όταν τους προσφέρεται αντί να περιμένουν μερικά λεπτά για να πάρουν δύο, τα σημερινά παιδιά φαίνεται να είναι πιο υπομονετικά για να πάρουν την επιπλέον ανταμοιβή. [1] Ναι, η σύγχρονη κοινωνία μπορεί να περιμένει περισσότερο. Αλλά όχι εξαιτίας της καλύτερης μόρφωσης ή της αυξημένης γνώσης. Αλλά επειδή θέλει να… φάει περισσότερο. Έχουμε ονομάσει την απληστία σοφία. Έχουμε βαφτίσει τη μανία να κάνουμε κάτι ωριμότητα. Έχουμε ονομάσει την ανάγκη να σχεδιάζουμε στο μέλλον διορατικότητα. Αλλά μόνο ένα παιδί είναι αρκετά σοφό για να θέλει λιγότερα. Μόνο ένα παιδί είναι ώριμο αρκετά για να ζει το τώρα, αντί να σχεδιάζει «το μέλλον». Μόνο ένα παιδί μπορεί να έχει τη διορατικότητα να φάει το ζαχαρωτό τώρα. Και μετά να πάει να παίξει. Και να τρέξει. Και να γελάσει. Όσο εσύ περιμένεις για το ζαχαρωτό σου, μια ολόκληρη ζωή θα έχει περάσει. Ένα νέο σύμπαν θα έχει δημιουργηθεί. Αστέρια και γαλαξίες θα έχουν έρθει στη ζωή από το γέλιο και τη χαρά των παιδιών…

«Εδώ είναι τα ζαχαρωτά σου» …

«Καλό παιδί» …

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...