Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Μπορείς να νιώσεις τον Κόσμο να τρέμει;

Οι ερευνητές έχουν δείξει ότι τα τελευταία δύο χιλιάδες χρόνια, τα ηφαίστεια έπαιξαν μεγαλύτερο ρόλο στη φυσική μεταβολή της θερμοκρασίας από ό,τι πιστεύαμε και οι κλιματολογικές τους επιδράσεις μπορεί να συνέβαλαν σε προηγούμενες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές. [1] Κοίτα την οικονομία. Σπούδασε την ιστορία. Κοίτα την πτώση των αυτοκρατοριών. Προσπάθησε να καταλάβεις πώς αναδύονται οι αυτοκρατορίες. Ανέλυσε δεδομένα. Δεν νιώθεις την οργή; Μπορείτε να νιώσεις τη Γη να τρέμει; Ο σεισμός θα μας σκοτώσει όλους. Και εκείνη τη στιγμή θα χαμογελάσουμε. Γιατί θα συνειδητοποιήσουμε. Πως ήταν ο ίδιος ακριβώς σεισμός που μας γέννησε...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Κβαντικές καταστάσεις. Για πάντα. Τώρα! (Πρόσεχε τον Σωκράτη)

Μια ομάδα επιστημόνων ανακοίνωσε την ανακάλυψη μιας απλής τροποποίησης που επιτρέπει στα κβαντικά συστήματα να παραμείνουν λειτουργικά - ή «συνεκτικά» - 10.000 φορές περισσότερο χρόνο από πριν. [1] Ένα δευτερόλεπτο. Δέκα χιλιάδες δευτερόλεπτα. Ένας αιώνας. Χίλια χρόνια. Για πάντα. Διαφορετικές λέξεις που σημαίνουν το ίδιο πράγμα: Τώρα. Γιατί το μόνο που υπάρχει ποτέ, είναι το τώρα. Κοίτα τις σταγόνες νερού που πέφτουν. Η μέλισσα βουίζει. Κόσμοι συγκρούονται. Αυτοκρατορίες πέφτουν. Το νοιώθεις; Όχι, δεν είχαν καταρρεύσει στο παρελθόν. Κοίτα τη Ρώμη να καίγεται! Και σταμάτα να κοιτάζεις αυτά τα ηλίθια σωματίδια. Ο Σωκράτης πεθαίνει καθώς μιλάμε! Ψιθυρίζοντας σε μας...

(Τίποτα δεν είναι συνεκτικό… Εκτός από τον κόσμο που δεν είναι…)

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Παλαιές ιστορίες. Ξεχασμένες ιστορίες.

Photos by Spiros Kakos

Πριν από πολύ καιρό, τέσσερα γιγαντιαία όντα έφτασαν στη νοτιοανατολική Αυστραλία. Τρία βγήκαν προς τα άλλα μέρη της ηπείρου, αλλά το ένα έμεινε στη θέση του. Το σώμα του μετασχηματίστηκε σε ένα ηφαίστειο που ονομάζεται Budj Bim, και τα δόντια του έγιναν η λάβα που το ηφαίστειο φτύνει. Τώρα, οι επιστήμονες λένε ότι αυτή η ιστορία - που εiπώθηκε από τους Αβορίγινες της περιοχής της Γκουντιμάμαρα - μπορεί να έχει κάποια βάση στην πραγματικότητα. [1] Αλαζόνες άνθρωποι. Διηγούνται ιστορίες. Χωρίς να πιστεύουν στις παλιές ιστορίες που έχουν ακούσει. Σύντομα οι αλαζόνες αυτοί άνθρωποι θα πεθάνουν. Σύντομα θα εμφανιστούν άλλοι αλαζονικοί άνθρωποι. Και θα πουν τις δικές τους ιστορίες. Και θα αρνηθούν τις ιστορίες που άκουσαν. Ω, αγαπητοί άνθρωποι. Γιατί δεν πιστεύετε στη βροχή και στα σύννεφα; Γιατί δεν βλέπετε το πρόσωπό σας στη Γη; Ακούστε τον άνεμο. Δεν είναι ο κόσμος που μιλάει. Είστε εσείς που αρνείστε να μιλήσετε...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Πέτρες πείνας. Ένα ποτάμι. Η άβυσσος. Λύπη.

Το 2018, περισσότερες από δώδεκα “πέτρες πείνας” (Hunger Stones) φανερώθηκαν γύρω από τον Děčín, καταγράφοντας τα χαμηλότερα επίπεδα των υδάτων εδώ και αιώνες - "χαραγμένες με χρόνια κακουχιών και με τα αρχικά των συντακτών χαμένα στην ιστορία", όπως περιγράφονται χαρακτηριστικά από τους συντάκτες μιας μελέτης για την ιστορική ξηρασία στην Τσεχία το 2013. Το παλαιότερο και πιο διάσημο από αυτά τα ορόσημα, γνωστό απλώς ως "Hunger Rock" σύμφωνα με τον τουριστικό οδηγό του Děčín, περιέχει μια επιγραφή που χρονολογείται από το 1616, η οποία αναφέρει: "Wenn du mich siehst, dann weine" (Αν με βλέπεις, κλάψε). [1]

Σύντομα ο ποταμός θα είναι ξερός.
Και θα μπορέσουμε να πατήσουμε σε αυτόν και πάλι...
Σύντομα θα κλάψουμε.

Και τα δάκρυα μας θα γεμίσουν την άβυσσο...
Βλέποντας πάλι τον ποταμό να φουσκώνει.
Μην φοβάσαι. Εσύ είσαι ο ποταμός!

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Κυνηγώντας φάλαινες…

Δύο χιλιάδες χρόνια πριν η Μεσόγειος ήταν ένας παράδεισος για δύο είδη φαλαινών που έχουν έκτοτε ουσιαστικά εξαφανιστεί από το Βόρειο Ατλαντικό, σύμφωνα με μια νέα έρευνα που ανέλυσε αρχαία οστά. Η ανακάλυψη των οστών φάλαινας στα ερείπια ενός ρωμαϊκού εργοστασίου επεξεργασίας ψαριών στα στενά του Γιβραλτάρ υπονοεί πως ίσως και οι Ρωμαίοι κυνηγούσαν φάλαινες. [1] Ο καπετάνιος Αχάβ κυνηγάει τη μεγάλη φάλαινα. Κυριαρχημένος από μία εμμονή που δεν μπορεί να ελέγξει. Πεθαίνοντας στη σκοτεινή κρύα άβυσσο. Ρωμαίοι προσπαθούν κα κυριεύσουν τον κόσμο. Η Ρώμη στις φλόγες. Αποσυντίθεται σε στάχτες. Ένας ηλικιωμένος άντρας κάτω από ένα δέντρο… Μέσα στα βάθη του ωκεανού… Μια μεγάλη άσπρη φάλαινα… Ένα καμάκι στα χέρια σου… Καβαλώντας τα κύματα… Σκάβοντας στο σκοτεινό δάσος… Αίμα στάζει… Στον πυθμένα του ωκεανού… Βάρκες περνούν από πάνω… Άνθρωποι φωνάζουν… Ένα καμάκι στην πλάτη σου… Μια μεγάλη μαύρη φάλαινα περνάει δίπλα… Ένα δάκρυ στον ωκεανό...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ηφαίστεια. Εκρήξεις. Καταρρέων πολιτισμός.

Η έκρηξη ενός ηφαιστείου ίσως πυροδότησε την πτώση του αιγυπτιακού πολιτισμού. [1] Ένα σύμπαν σε αναταραχή. Ένα σύμπαν που διαλύεται. Κάθε στιγμή μια στιγμή καταστροφής. Κάθε στιγμή μια στιγμή δημιουργίας. Υπάρχει σκοτάδι σε κάθε κόκκο φωτός. Υπάρχει θάνατος σε κάθε στιγμή ζωής. Ένας πολιτισμός καταστράφηκε. Ένα βουνό ανεβαίνει στον ουρανό. Άνθρωποι πεθαίνουν. Άνθρωποι γεννιούνται. Ένα ηφαίστειο συνείδησης και τίποτα. Εκρήγνυται σε ένα σκοτεινό σιωπηλό κενό ύπαρξης…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ένα μαγνητικό σύμπαν. Ο στόχος του Αγαμέμνονα…

Ο γαλαξίας 5 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά δείχνει ότι ζούμε σε ένα μαγνητικό σύμπαν. Τα αποτελέσματα της μελέτης υποστηρίζουν την ιδέα ότι τα μαγνητικά πεδία των γαλαξιών δημιουργούνται από ένα περιστρεφόμενο δυναμό, παρόμοιο με τη διαδικασία που παράγει το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου. [1] Ο Βελίκοφσκι μίλησε για το μαγνητισμό. Οι άνθρωποι γέλασαν μαζί του. Αλλά στο τέλος τίποτα από αυτά δεν έχει σημασία. Το γέλιο τους θα χαθεί στη λήθη της ύπαρξης. Ο γαλαξίας δεν είναι γαλαξίας. Το μαγνητικό πεδίο δεν είναι μαγνητικό πεδίο. Ο Δίας είναι πραγματικός. Καθαρή θέληση καθορίζει το σύμπαν. Κοιτάξτε πέρα από τον ήλιο και τα αστέρια. Και θα δείτε ένα πρόσωπο να ανταποδίδει το βλέμμα... Το πρόσωπο του Αγαμέμνονα... Η Τροία έχει πέσει.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Βυζάντιο και Αρχαία Ελλάδα: Παρερμηνείες, προκαταλήψεις, σκοταδισμός (όχι στο Βυζάντιο) ...

"Μα ο Μεσαίωνας ήταν σκοτάδι", είναι η μόνιμη επωδός των νοσταλγών της ένδοξης αρχαίας Ελλάδας και των απανταχού αντι-χριστιανών που έχουν συνδέσει τη θρησκεία με την παρακμή και την οπισθοδρόμηση. Πόσο όμως έγκυρη είναι η συλλήβδην ονομασία μιας περιόδου χιλιετιών ως "σκοτάδι";

Και μόνο το εύρος αυτής της περιόδου θα έπρεπε να μας προβληματίσει πως κάτι πάει στραβά με αυτό τον τρόπο θεώρησης του ιστορικού μας παρελθόντος. Δεν γίνεται να ονομάζουμε πάνω από χίλια (1,000) χρόνια ιστορίας μας (γιατί είναι δική μας ιστορία όσο και να θέλουμε να την απαρνηθούμε) απλά επειδή δεν είμαστε χριστιανοί (με την ίδια λογική θα έπρεπε να απαρνηθούμε και την ιστορία της αρχαίας Ελλάδας που πίστευε στο Δωδεκάθεο) ή επειδή θεωρούμε πως η θεολογία και η μελέτη του μεταφυσικού είναι κατώτερη της μελέτης της ύλης (ενώ στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο). Τα προβλήματα ηθικής και σκοπού της ζωής είναι πιο θεμελιώδη και σημαντικά από τα ζητήματα της αστρονομίας (και όχι δεν είναι ότι δεν ασχολιόντουσαν και με αυτά οι αρχαίοι Έλληνες, απλά δεν ήταν τα προβλήματα αυτά στο επίκεντρο της σκέψης τους).

Πρέπει επίσης να σημειωθεί πως θρησκεία και επιστήμη δεν ήταν διαχωρισμένες μέχρι και την περίοδο πριν το Γαλιλαίο. Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο η μη κατανόηση του οποίου προξενεί πολλές παρερμηνείες της κατάστασης που επικρατούσε στο Μεσαίωνα αλλά και στην αρχαία Ελλάδα. Και είναι εξίσου σημαντικό να διευκρινιστεί πως η εξιδανίκευση της τελευταίας και το μένος (γιατί περί αυτού πρόκειται) απέναντι στη θρησκεία βασίζεται σε μια προκατάληψη που διαδόθηκε με καθαρά προπαγανδιστικούς μηχανισμούς από το Διαφωτισμό ("όσοι δεν είναι με εμάς είναι σκοτάδι, εμείς είμαστε το φως - ας σκοτώσουμε και μερικές καλόγριες στη γκιλοτίνα).

Το διάβασμα της ιστορίας δεν πρέπει να καθοδηγείται από τα προσωπικά μας πιστεύω. Υπάρχουν πολλές παρανοήσεις για το Βυζάντιο και την αρχαία Ελλάδα. Για παράδειγμα αναφέρεται από πολλούς ότι το Βυζάντιο ήταν θεοκρατικό, αγνοώντας την πολυπλοκότητα της τότε κοινωνίας και ισοπεδώνοντας τα πάντα σε μια άκυρη γενίκευση. Ναι θρησκεία και πολιτική μπλέκονταν τότε, όπως σήμερα μπλέκεται η επιστήμη με την πολιτική. Ας μαθουμε όμως να διαχωρίζουμε τα στοιχεία αυτά μεταξύ τους ή τουλάχιστον ας μην τα μπλέκουμε εσκεμμένα με στόχο να δημιουργούμε εντυπώσεις. Συν τοις άλλοις μην ξεχνάμε πως οι αρχαίοι Έλληνες ήταν αυτοί που πήγαιναν συνέχεια στο Μαντείο των Δελφών για συμβουλές - ποτέ άλλοτε στην ιστορία ιερείς δεν είχαν τόση επιρροή σε κάθε σημαντική απόφαση των κρατών. Αναφέρεται επίσης το Βυζάντιο ως οπισθοδρομικό, αγνοώντας τόσο το υψηλό επίπεδο των θεολογικών κειμένων της εποχής όσο και το ότι η θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων βριθούσε χοντροκομμένων έως και χυδαίων τελετών που θα έκαναν τον οποιονδήποτε σώφρονα άνθρωπο να ξεσπάσει σε ακράτητο γέλωτα. Ήταν οι γιορτές με φαλλούς υψηλό επίπεδο ενώ το Βυζάντιο σκοτάδι; Ο Δίας "έκανε έρωτα" σε όποια έβρισκε μπροστά του αλλά κατά τα άλλα μας πειράζει ο Γρηγόριος Νύσσης και τα κείμενα του; Το κλείσιμο των σχολών της αρχαίας Ελλάδος είναι ένα ακόμα επιχείρημα που αναφέρεται. Πόσοι από αυτούς που το επικαλούνται όμως γνωρίζουν πόσους μαθητές είχαν εκείνη την περίοδο αυτές οι σχολές και ποιοι δίδασκαν εκεί; (και πόσοι από αυτούς ήταν Έλληνες) Ποιος σκότωσε το μεγαλύτερο (για πολλούς) φιλόσοφο της ιστορίας, το Σωκράτη; Το "θρησκόληπτο" Βυζάντιο ή η "ελεύθερα σκεπτόμενη" αρχαία Αθήνα; Ποιοι έκαψαν τα γραπτά του Πρωταγόρα; Το "σκοταδιστικό" Βυζάντιο που ήταν απασχολημένο με το να αντιγράφει και να σχολιάζει κείμενα αρχαίων φιλοσόφων ή η "προχωρημένη και φωτεινή" αρχαία Ελλάδα;

Η ιστορία δεν είναι μονοδιάστατη και αν τη βλέπουμε υπεραπλουστευμένα μόνο σε λάθος συμπεράσματα μπορούμε να καταλήξουμε. Οι κοινωνίες εξελίσσονται, αλλάζουν, συνθέτουν. Και μετά ξανά από την αρχή, εξελίσσονται, αλλάζουν, συνθέτουν. Οι ίδιοι οι Έλληνες ήταν που δέχτηκαν το Χριστιανισμό, ακριβώς επειδή το παλιό σύστημα κοσμοθέασης τους δεν "δούλευε" πλέον και χρειάζονταν μια ανανέωση. Η "αναβάθμιση" από το Δία και το Δωδεκάθεο στον ένα Θεό του Χριστιανισμού ήταν ουσιαστικά αναπόφευκτη. Ήταν το επόμενο φυσικό βήμα στις αναζητήσεις των Ελλήνων: Αφού τα ζητήματα της φύσης είχαν αναλυθεί διεξοδικά, η συζήτηση για τη φύση του ανθρώπου, της ζωής και της ίδιας της ύπαρξης ήταν ώριμη να γίνει το βασικό θέμα ανάλυσης. Ο Μεσαίωνας ήταν μια φωτεινή περίοδος ενασχόλησης με τα προαναφερθέντα ζητήματα και δεν είχε καμμία σχέση με σκοτάδι όπως θέλουν κάποιοι να πιστεύουν. Οι ίδιοι κάποιοι οι οποίοι μπορεί να βλέπουν το Βυζάντιο ως "παρακμή" γιατί δεν είχε μεγάλη πρόοδο στα μαθηματικά και την αστρονομία, αλλά τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ως "ένδοξη" - παρά το ότι δεν είχε να επιδείξει κάτι εντυπωσιακό στους ίδιους τομείς. Λες και αυτοί οι τομείς έχουν την οποιαδήποτε σημασία αν ο κόσμος είναι απλά ύλη και δεν νοηματοδοτείται από κάποιο Θεό. Σήμερα είμαστε πολύ χαρούμενοι όταν ανακαλύπτουμε κάτι στις θετικές επιστήμες, όμως χωρίς το Βυζάντιο δεν θα γνωρίζαμε γιατί αναζητούμε και γιατί βρίσκουμε το ο,τιδήποτε.

Ο χαρακτηρισμός του Μεσαίωνα ως "σκοτάδι" βγήκε από έναν άνθρωπο και μετά η χρήση του εξαπλώθηκε σαν φωτιά σε ξερά χόρτα. Καθήκον μας είναι να κάνουμε αυτά τα χόρτα χλωρά, ραντίζοντας τα με λίγα σταγονίδια ειλικτρινούς ανάγνωσης της ιστορίας. Τα μοναστήρια διέσωσαν την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Ας διασώσουμε και εμείς τη δική τους κληρονομία εν μέσω της σημερινής σκοτεινής εποχής του υλισμού και του μηδενισμού.

Αν η αρχαία Ελλάδα είναι το κεφάλι του σώματος της ανθρωπότητας, το Βυζάντιο είναι η καρδιά του. Και χρειαζόμαστε και τα δύο για να ζήσουμε ως ολοκληρωμένοι άνθρωποι...

Σχετικα άρθρα
Μεσαίωνας - Μια φωτεινή εποχή!
Βυζάντιο - Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Το σπίτι του Χίτλερ. Αναμνήσεις χαμένες στη σκόνη…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2017-09-29]: Η Αυστρία έχει κατεδαφίσει το σπίτι του Χίτλερ. [1] Εκατομμύρια νεκρών φωνάζουν. Τώρα ως σκόνη, ταξιδεύουν στο βαθύ διάστημα. Ένα άστρο σύντομα θα γεννηθεί. Ένας νέος ήλιος σύντομα θα φωτίσει έναν κόσμο. Το σκοτάδι θα έρθει πάλι. Αυτό το σπίτι πάντα θα είναι εκεί.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Η συνεισφορά της Ιεράς Εξέτασης στον πολιτισμό (όχι δεν είναι αστείο)

Αναδημοσίευση από το blog Θεόδοτος

Το να υπερασπιστούμε και να δικαιολογήσουμε σήμερα, την Ιερά Εξέταση, αποτελεί το ακριβώς αντίθετο του «πολιτικά ορθού» (politically correct). Επειδή όμως o Θεόδοτος δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την πολιτική ορθότητα, προχωρούμε ακάθεκτοι στην παρουσίαση της πραγματικής ιστορίας αυτού του μεσαιωνικού θεσμού. Ο μεγαλύτερος δυσφημιστής της Ιεράς Εξέτασης, ο Αμερικανός κουάκερος (ένα παρακλάδι του πουριτανισμού) ιστορικός Henry C. Lea, αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι: «Ο σκοπός της Ιεράς εξέτασης ταυτιζόταν με τον σκοπό του πολιτισμού». Πράγματι, ακόμη και οι πιο φανατικοί αντί-καθολικοί, ομολογούν ευτυχείς ότι, εάν οι Καθαροί δεν κατάφεραν να κάνουν την ανθρωπότητα να αυτοκτονήσει (ήταν ενάντια στην τεκνοποιία), εάν οι Αναβαπτιστές δεν κατέστρεψαν όλα τα έργα τέχνης, εάν η αίρεση των Dolciniani δεν σκότωσε όλους τους αμαρτωλούς, εάν οι ‹‹Αδελφοί του Ελευθέρου Πνεύματος›› δεν απέκλεισαν από όλα τα δημόσια αξιώματα όσους δεν ήταν «πεφωτισμένοι» - όλα αυτά οφείλονται στην Ιερά Εξέταση. Σήμερα, κανείς δεν θα ήταν τόσο τρελός, ώστε να πιστεύει ότι ο Θεός δημιούργησε κάποιους, ακριβώς για να τους καταδικάσει αιώνια. Και όμως, αυτό ήταν, για αιώνες ολόκληρους, το προτεσταντικό δόγμα, εξαιτίας του οποίου ξέσπασαν πόλεμοι που αιματοκύλισαν την Ευρώπη. Έτσι, ακριβώς λόγω της ύπαρξης της Ιεράς Εξέτασης, η Ισπανία γλύτωσε τους θρησκευτικούς πολέμους. Να θυμηθούμε επίσης, ότι το φημισμένο πανεπιστήμιο της Salamanca (από τα αρχαιότερα και καλλίτερα στην Ευρώπη) θεμελιώθηκε από έναν Ιεροεξεταστή και ότι η συζήτηση για τα δικαιώματα των Ινδιάνων της Αμερικής (από εκείνη την συζήτηση θα γεννηθεί το σύγχρονο Διεθνές Δίκαιο) έγινε υπό την αιγίδα της Ισπανικής Ιεράς Εξέτασης.

Έχει λοιπόν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, να δούμε πως εξελίχτηκαν τα πράγματα στην Ισπανία. Είμαστε στο 1492 – και η χώρα αυτή είχε μόλις ολοκληρώσει την εθνική της ενοποίηση μετά από οκτώ αιώνες κατάληψης μεγάλου τμήματός της από τους Μαυριτανούς (Moros.) Βρισκόταν λοιπόν με δύο ισχυρότατες εθνικές μειονότητες στο εσωτερικό της: την εβραϊκή (πρόκειται για τις μεγαλύτερες εβραϊκές κοινότητες στον κόσμο) και τη μουσουλμανική. Η πρώτη, η εβραϊκή, κάποια στιγμή έφθασε να έχει στο χέρι όλη την οικονομική εξουσία. Η δεύτερη, δεν έκρυβε ότι κάνει όνειρα εκδίκησης για την ήττα που είχε υποστεί.

[...]

Η συνέχεια του πολύ ενδιαφέροντος άρθρου εδώ.

Εναντίον του Διαφωτισμού: Ο Διαφωτισμός δεν ήταν φως. Ο Διαφωτισμός είναι σκοτάδι.

Από τον 17ο αιώνα – την εποχή του René Descartes και του Benedict De Spinoza – η εναντίωση στη θρησκεία και η πίστη στη «λογική» είχε αρχίσει να είναι η νέα μόδα. [1] Στη συνέχεια κατά τη διάρκεια μας εποχής πολιτικών επαναστάσεων κατά την περίοδο 1789-1848, η αντίδραση στην κοσμική εξουσία έγινε και αντίδραση στην εκκλησία που τόσο καιρό είχε συγχρωτιστεί με την κοσμική εξουσία. [2] Τελικά και μετά από πολλές «μάχες», η επιστήμη φάνηκε να «κερδίζει». Όλοι πανηγύρισαν με την αλλαγή. Ταυτόχρονα με τον εκδημοκρατισμό του κόσμου, την αύξηση του ατομικισμού και την άρση των προνομίων των λίγων, η εκκλησία είχε ηττηθεί. Οι μάζες επιτέλους είχαν λόγο στα πράγματα και στη διακυβέρνηση του κόσμου. Και θα ήταν ένας λογικός κόσμος! Ο Διαφωτισμός κέρδισε.

Όμως…

Ήταν ο Διαφωτισμός διαφωτισμός ή απλά… συσκότιση; Πότε ήταν η τελευταία φορά που οι μάζες είχαν τη σωστή απάντηση σε ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ φιλοσοφικό πρόβλημα; Τι θα δούμε αν δούμε συνολικά την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού; Προόδευσε ο κόσμος «ξαφνικά» τον 19ο αιώνα ή είχε κάνει ένα δειλό βήμα προόδου χιλιάδες χρόνια πριν και έκτοτε απλά βρισκόταν σε μια συνεχή κατρακύλα;

Αρχαία Ελλάδα: Ο άνθρωπος αναρωτιέται για την ύπαρξη του. Γεννιέται η φιλοσοφία, το θέατρο, η τραγωδία, οι τέχνες, η γεωμετρία. Ο άνθρωπος ψάχνει, απορεί, σκέφτεται. Η φύση είναι στο κέντρο. Ο άνθρωπος απλά συμμετέχει στο θαύμα της ύπαρξης.

33 μ.Χ. Ένας άνθρωπος πεθαίνει για τις αμαρτίες όλων μας. Ο κόσμος φαίνεται να αλλάζει. Προσωρινά. Η αγάπη εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο κέντρο ενός φιλοσοφικού συστήματος. Ο άνθρωπος μπορεί να γίνει Θεός. Μια νέα εποχή φάνηκε να ανατέλλει.

Προσωρινά. Τα χρόνια που ακολούθησαν οι άνθρωποι ξέχασαν τα διδάγματα αυτού του Ανθρώπου. Και μέρα με τη μέρα ο κόσμος γινόταν πιο σκοτεινός πάλι… Η Ρώμη έπεσε από τους βαρβάρους. Η Κωνσταντινούπολη έπεσε από τους βαρβάρους. Και μετά από λίγο καιρό διαλύθηκε ολοκληρωτικά από τους άλλους βαρβάρους της Ανατολής.

Τα απομεινάρια του Χριστιανισμού ήταν αρκετά ισχυρά ώστε να δράσουν ως τα θεμέλια του Ευρωπαϊκού πολιτισμού [3], αλλά όχι τόσο ώστε να ανακόψουν την παλίρροια του σκότους που πήγαζε από την ψυχή των βαρβάρων, οι οποίοι ποτέ δεν έπαψαν να λατρεύουν το φεγγάρι και τον ήλιο αντί για τη εσωτερικό φως της ανθρώπινης ψυχής. Λίγοι πεφωτισμένοι (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) άγιοι άνθρωποι συνέχισαν να διακηρύττουν και να ζουν με βάση τα διδάγματα του Χριστού αλλά ελάχιστοι άκουγαν.

17ος αιώνας. Την εποχή της ανόδου της επιστήμης και της λογικής, λίγοι πρόσεξαν πως ένας από τους μεγαλύτερους σοφούς της εποχής του έμενε σιωπηλός. Ο Πασκάλ [Blaise Pascal] άκουγε αμίλητος τις υπεραισιόδοξες προβλέψεις των υπέρμαχων του ορθολογισμού για ένα λαμπρό μέλλον [4], χωρίς κανένας να του δίνει σημασία. Οι μάζες είχαν ήδη πάρει το δρόμο τους…

18ος αιώνας. Ιδρύεται η πρώτη Μεγάλη Στοά ελευθεροτεκτόνων (μασόνων). [12] Η νέα θρησκεία χωρίς Θεό απαιτούσε «χώρο». [13] Λίγοι φωτισμένοι άνθρωποι επεσήμαναν το ορθό της πίστης σε ένα Θεό (βλ. Νεύτωνας) αλλά οι πολλοί ήταν ήδη πολύ ενθουσιασμένοι για να ακούσουν. Κάποιοι λίγοι υπαινίχθηκαν όρια στην παντοδυναμία της λογικής (βλ. Καντ) αλλά ελάχιστοι πρόσεχαν. Φιλόσοφοι συνεχίζουν να υποστηρίζουν με σθένος πως όλα πρέπει να βασίζονται στη λογική και όχι στην πίστη. Την εποχή της εδραίωσης της επιστήμης και της λογικής, πολλοί ενθουσιάστηκαν με τον Ρουσσώ [Jean-Jacques Rousseau] όταν μιλούσε εναντίον της εκκλησίας αλλά λίγοι έδωσαν σημασία στο ότι ο ίδιος μιλούσε εναντίον της επιστήμης λες και ήταν το μεγαλύτερο κακό που υπήρξε. [5] (για αυτό οι σοφοί άνθρωποι πρέπει να μιλάνε απλά στους ηλίθιους, γιατί οι τελευταίοι θα πάρουν ό,τι τους βολεύει και θα πετάξουν τα υπόλοιπα) Ο άνθρωπος θεωρούνταν πλέον tabula rasa και έπρεπε να διδαχθεί το μηδενισμό, έπρεπε να μάθει πως είναι ένα απλό γρανάζι στον τεράστιο μηχανισμό του άψυχου σύμπαντος.

19ος αιώνας. Η εποχή των επαναστάσεων ενάντια στο κατεστημένο, μέρος του οποίου ήταν και η εκκλησία. Η εποχή της απόλυτης αισιοδοξίας. Η εποχή του κουμμουνισμού. Η εποχή της λογικής. Ο Νίτσε [Friedrich Wilhelm Nietzsche], έγραφε πως ο Θεός πέθανε και όλοι πανηγύριζαν. Λίγοι κατανόησαν πως ο Νίτσε έγραφε αυτή τη φράση ως κραυγή αγωνίας για το μέλλον του κόσμου και όχι ως κραυγή θριάμβου για την επιστήμη, την οποία μισούσε τόσο όσο και τον ορθολογισμό. (ιδρυτής του ιρρατιοναλισμού γαρ) [4]

Σίγουρα η εκκλησία έκανε λάθη. Όμως τα λάθη αφορούσαν στο ότι ΔΕΝ ακολούθησε τις διδαχές του Χριστού και όχι στο ότι τις ακολούθησε! Δυστυχώς λίγοι το είδαν αυτό και οι ορδές των βαρβάρων είδαν μια τέλεια ευκαιρία να εκφράσουν το μίσος τους με αποτέλεσμα η λογική «Πονάει χέρι, κόβει κεφάλι» να επικρατήσει. Η Πόλη έπεσε. Κέρδισαν οι βάρβαροι. Τώρα απλώς εδραιωνόταν η κυριαρχία τους. Τα ποιήματα του Μαρξ στον Σατανά και η εικόνα του Λούσιφερ στο εξώφυλλο της πρώτης Εγκυκλοπαίδειας του Ντιντερό [Diderot] δείχνουν ξεκάθαρα το ύφος αυτής της νέας αντι-Χριστιανικής εποχής. Τα μαζικά πειράματα ευγονικής της Δύσης, πολύ πριν τον Χίτλερ (και τα οποία ουσιαστικά συνεχίζονται και σήμερα) δείχνουν πως οι βάρβαροι έχουν κερδίσει. Και η συμμετοχή του υπεύθυνου της προεκολογικής εκστρατείας της Κλίντον το 2016 σε σατανιστικά δείπνα μαζί με άλλα εξέχοντα μέλη της κοινωνίας, όσο και να θέλει το κατεστημένο να τα μεταμφιέσει ως "τέχνη", δείχνουν ότι αυτή η εποχή του στκότους καλά κρατεί. Η νέα δύναμη είναι ο λαός. Και ο λαός θέλει την καταστροφή κάθε τι παλιού. Όχι γιατί είναι λάθος. Αλλά απλά επειδή είναι παλιό. Ο Θεός, το Ένα, η κοινωνία πέθαναν. Τώρα το άτομο (ή η φύση) είναι ο νέος θεός.

Πίστη στη δυνατότητα ελέγχου των πραγμάτων. Αυτός ήταν ο θεμέλιος λίθος της μαγείας. Αυτός είναι ο θεμέλιος λίθος της επιστήμης. Από το Ρομαντισμό [6] στον Κουμμουνισμό [7] η απόσταση είναι μικρή. Όταν ο κόσμος έχει περισσότερα αυτοκίνητα, γιατί να ακούσει «τρελούς» όπως ο Κίρκεγκαρντ [Søren Aabye Kierkegaard] ή ο Σεστώφ [Lev Isaakovich Shestov]; Η ιδεολογική νίκη του κουμμουνισμού [8] εδραίωσε την καταβαράθρωση της εκκλησίας και του χριστιανισμού που τόσοι και τόσοι θεωρούν ως το «απόλυτο κακό» ενώ στην πραγματικότητα αποτέλεσε τη βάση του πολιτισμού στο δυτικό κόσμο. Η μαγεία και η πίστη σε φανταστικά πράγματα (π.χ. παράλληλα σύμπαντα, πεδία [9] κλπ) νίκησε την απλή, πρωτόγονη και εντελώς ειλικρινή αποδοχή των εμπειρικών δεδομένων [10] (βλέπω την ανάσταση, ζω θαύματα, αισθάνομαι το Θεό, αισθάνομαι ότι υπάρχω ως συνειδητό ον, αισθάνομαι ότι έχω ελεύθερη βούληση κλπ). Η πίστη σε μια νέα ηθική ήρθε στο προσκήνιο. Μια νέα ηθική όπου ο άνθρωπος ως άτομο είναι ο νέος θεός. Το καλό της κοινότητας ή του κόσμου λίγη σημασία έχουν μπροστά στη σημασία της «ελευθερίας» του ατόμου. Και φυσικά χωρίς κάποιον να θέτει τα θεμέλια, ο καθένας θέτει τα δικά του. Η πίστη στη Λογική επανήλθε. Όμως ο κόσμος είχε ξεχάσει πως η λογική όπως τη θεμελίωσε ο Αριστοτέλης οδηγούσε στο συμπέρασμα πως υπάρχει Πρώτο Κινούν. Έχοντας ξεχάσει πως ο Χριστιανισμός βοήθησε στη δημιουργία των πανεπιστημίων όπως τα ξέρουμε σήμερα (και μέρος των οποίων ήταν και πολλοί άθεοι, όπως ο Adam Weishaupt) και αποτέλεσε τη βάση του Ουμανισμού στην Ευρώπη [11], οι άνθρωποι «άρχισαν» να πιστεύουν στην ελευθερία της διαφορετικότητας της άποψης εις το όνομα της… διαφορετικότητας. Αρκεί βέβαια η άλλη άποψη να ήταν μη-χριστιανική. [διάβασε Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Θρησκείας, Harmonia Philosophica για τις ψεύτικες περιπτώσεις της Υπατίας και του Γαλιλαίου] Ο κόσμος άρχισε να γίνεται πιο λογικός και ξεχάσαμε πως τα πλέον σημαντικά πράγματα στον κόσμο – αγάπη, συναίσθημα, φαντασία, έμπνευση, αποδοχή, συγχώρεση, αξιώματα, η τέχνη, η (αυτοαναφορική) συνείδηση, η ηθική, η ζωή η ίδια - δεν βασίζονται στη λογική.

Όλοι θεωρούν ότι ο διαφωτισμός έδειξε το δρόμο προς την πρόοδο (μια καθόλα χριστιανική έννοια παρεμπιπτόντως) μέσω της επιστροφής στους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, χωρίς να αναρωτιούνται για το προφανές: αν οι αρχαίοι Έλληνες είχαν όλες τις λύσεις γιατί είχαν τόση καταπίεση, διακρίσεις, προβλήματα; (για να μην αναφέρω τη… θρησκεία) Όλοι θεωρούν ότι ο διαφωτισμός έδειξε το δρόμο προς την ελευθερία του ατόμου, χωρίς να αναρωτιούνται για το προφανές: ελευθερία ποιανού ατόμου από τι; Όλοι είμαστε μέρη του κόσμου (Ένα, Θεός). Πως μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι από Αυτόν; Όλοι θεωρούν ότι ο διαφωτισμός έδειξε το δρόμο προς το φως. Αλλά από πότε το φως των αστεριών τη νύχτα έχει λογική; Όλοι θεωρούν ότι ο διαφωτισμός έδειξε το δρόμο προς τη λογική. Όμως ποια είναι η λογική πίσω από ένα δάκρυ αγάπης; Όλοι θεωρούν ότι ο διαφωτισμός έδωσε τέλος στην «αρρώστια» της πίστης. Αλλά τι κάνει άραγε ο επιστήμονας που πιστεύει στην ορθότητα των αξιωμάτων της επιστήμης του; Και πόσο κακή είναι η πίστη στον άνθρωπο και στην αγάπη; Πόσες «αποδείξεις» θέλουμε για να την πιστέψουμε; Η εξέλιξη της σκέψης σίγουρα είναι καλό πράγμα. Ωστόσο πρέπει να γίνεται σταδιακά και ελεγχόμενα, υπό το κράτος της λογικής και της ευθυκρισίας και όχι υπό τους αλαλαγμούς μίσους μιας κοινωνικής ομάδας (αντι-Χριστιανοί) εναντίον των άλλων.

Οι μάζες κέρδισαν. Και επέβαλλαν τη δική τους παράλογη λογική ως τη μοναδική έγκυρη λογική. Ο κόσμος έγινε πάλι ψυχρός όπως ήταν στην αρχή του πολιτισμού. Τον φωτίζει το φεγγάρι και ο άνθρωπος σαν θηρίο τριγυρνά στο δάσος, ελεύθερος να κάνει ό,τι θέλει αλλά ήδη νεκρός.

Παμμέλανας ζόφος αγκάλιασε το φως.
Και του έκλεψε το όνομα…


Βιβλιογραφικές αναφορές

1. Επιστήμη και Θρησκεία – Μια ιστορική προσέγγιση, John Hedley Brooke, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2008. [σ. 165]
2. Η εποχή των επαναστάσεων 1789-1848, E.J. Hobsbawm, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 2008. [σ. 308-329]
3. Μεσαίωνας - Μια φωτεινή εποχή! [Harmonia Philosophica]
4. Παπανούτσος, «Φιλοσοφικά Προβλήματα», εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ, δεύτερη έκδοση, Αθήνα, Ελλάδα, 1978. [σ. 213-215]
5. Philosophy Wire: Science, Prometheus, Rousseau
6. Ρομαντισμός – Εικονογραφημένος οδηγός, Duncan Heath and Judy Boreham, έκδοση εφημερίδας Τα Νέα, Αθήνα, 2011.
7. Μαρξισμός – Εικονογραφημένος οδηγός, Rupert Woodfin και Oscar Zarate, έκδοση εφημερίδας Τα Νέα, Αθήνα, 2011.
8. Why Communism WON after all… Why are YOU here today? Do you feel God? [Harmonia Philosophica]
9. Zeus exists, so do atoms… [Harmonia Philosophica]
10. Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Θρησκείας. [Harmonia Philosophica]
11. Βυζάντιο – Η Χιλιόχρονη Ελληνική Αυτοκρατορία [Harmonia Philosophica]
12. Freemasonry, Wikipedia
13. The age of Enlightenment and Freemasonry, by W. Bro. Ronald Paul Ng

Σημαντική σημείωση: Αν και οι γενικεύσεις πρέπει να αποφεύγονται, συνήθως αποτελούν το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στην ανάλυση ενός τόσο ευρέως τμήματος της ανθρώπινης ιστορίας, όπως είναι η εξέλιξη της φιλοσοφικής σκέψης αναφορικά με την πίστη στο Θεό. Πολλές φορές το δέντρο σε κάνει να χάνεις το δάσος. Αν κάποιος επιθυμεί ψάξει το ζήτημα περαιτέρω και εις μεγαλύτερο βάθος, μπορεί να ξεκινήσει από το άρθρο Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Θρησκείας ή να αναζητήσει τη Λίστα των Άρθρων της Harmonia Philosophica εδώ και εδώ.


Φωτογραφίες, έμπνευση και λοιπές πληροφορίες από…

• Η Διαλεκτική της Πολιτικής Ορθότητας
• Συντηρητισμός και Διαφωτισμός: Δυνάμεις Αντίθετες;
• Η κενότητα της Δύσεως
• The Dark Side of the Enlightenment, Prof. Massimo Pigliucci

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Σώσε τον κόσμο. Και μην περιμένεις καμμία ανταμοιβή…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2016-02-24]: Μια φορά και έναν καιρό πολλά χρόνια πριν ένας απλός άνθρωπος έσωσε τον κόσμο από πυρηνική καταστροφή. [1] Κανείς δεν το έμαθε. Και ο ίδιος ζει απλά και μοναχικά, χωρίς πλούτη. Ο κόσμος υπάρχει εξαιτίας ηρώων. Κοίτα τον μπακάλη δίπλα σου. Πρόσεξε καλά τον επιπλοποιό στη γωνία. Τον δάσκαλο που περνάει βιαστικά. Σώζουν τον κόσμο κάθε μέρα. Και δεν βγάζουν άχνα.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Πέτρινα εργαλεία. Σημαντικότητα. Μοναδικότητα.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-11-10]: Η εφεύρεση των πέτρινων εργαλείων εμφανίστηκε πολλές φορές στο παρελθόν σε διαφορετικά σημεία. [1] Αν αυτοί οι επιστήμονες διάβαζαν Levi Strauss θα τον ήξεραν ήδη. Το παρελθόν μας δεν είναι γραμμικό. Οι πολύτιμες στιγμές μας δεν είναι σημαντικές. Είμαστε μοναδικοί ακριβώς επειδή μπορούμε να κατανοήσουμε πως δεν ήμαστε...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Étienne. Σπαρτιάτες. Εσύ.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-04-09]: Ο Étienne Fourmont είναι διάσημος για την πλήρη καταστροφή των μνημείων της αρχαίας Σπάρτης ώστε να μην τα δει κανένας άλλος ταξιδευτής (!) και να αποκτήσει αυτός όλη τη δόξα για την αποκάλυψη της Σπάρτης στις επόμενες γενιές! [1] Μερικοί πιστεύουν ότι μπορείς να καταστρέψεις ένα λαό. Ότι μπορείς να τον σβήσεις από τη συλλογική μνήμη. Πως όμως να το κάνεις αυτό όταν όλα όσα έγιναν είναι ήδη μέρος του παρόντος που βιώνεις; Μπορεί όλα τα μνημεία της Σπάρτης να καταστράφηκαν, αλλά είμαστε όλοι Σπαρτιάτες! Και Αθηναίοι! Και Θηβαίοι! Και...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Η πρώτη θρησκεία πριν τη "θρησκεία".

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-01-17]: Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι οι Νεάντερταλ έθαβαν τους νεκρούς τους, στα πλαίσια μιας 13-χρονης έρευνας που ανέλυσε τα απομεινάρια σε διάφορα μέρη της νοτιοδυτικής Γαλλίας. [1] Τι υπήρχε πριν την πρώτη θρησκεία; Υπήρχε καν πρώτη θρησκεία; Γιατί θα έπρεπε να υπάρχει πρώτη θρησκεία; Το θαύμα πάντα ήταν μέρος αυτού του κόσμου... Ήταν οι άνθρωποι πάντα θρήσκοι; Ή μήπως οι άθεοι δημιούργησαν την πρώτη θρησκεία;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ταινίες, φιλμ, λήθη...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-01-06]: Σύμφωνα με έρευνα της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, το 70% των παλιών βουβών αμερικανικών ταινιών έχουν χαθεί και ένα καλό ποσοστό αυτών που έχουν απομείνει είναι σε πολύ κακή κατάσταση. [1] Μια εποχή που προσπαθεί να βρει τον εαυτό της. Μια εποχή όπου το παρελθόν είναι σημαντικότερο από το τώρα. Προσπαθώντας να κρατηθούμε από μερικές ταινίες... Προσπαθώντας να βρούμε τον εαυτό μας στη μέση της καταιγίδας... Ακούω την άγρια θάλασσα έξω... Χαμογελάω... Η λήθη αποτελεί το μοναδικό μονοπάτι που θα οδηγήσει στο να ξανα-θυμηθώ...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ευγονική, εξέλιξη, "πολιτισμός"...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-11-15]:

Θεωρία της Εξέλιξης.

Μετά: Τρία συνέδρια ευγονικής. [1, 2] (1912, 1921, 1932)

Και μετά: ο Χίτλερ.

Γιατί μας κάνει τόση εντύπωση; Γιατί είμαστε τόσο υποκριτές;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Γεωργία, ιστορία, εγωισμός...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-07-25]: Η γεωργία φαίνεται να ξεκίνησε ταυτόχρονα σε πολλά μέρη. [1] Πόσο ωραίο θα ήταν αν όλοι μας αναγνωρίζαμε ότι δεν υπάρχει ΕΝΑΣ εφευρέτης, ΕΝΑΣ πρωτοπόρος, ΕΝΑΣ πολιτισμός που ηγείται. Μπορούμε πλέον να τα παραδεχθούμε αυτά για γεγονόταν που έγιναν πολύ παλιά στο παρελθόν. Ο εγωισμός μας δεν μας αφήνει να κάνουμε το ίδιο και για αυτά που γίνονται σήμερα...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

> Βοήθησε στη μετάφραση του βιβλίου Harmonia Philosophica σε 6 νέες γλώσσες και κέρδισε εκπληκτικά δώρα! Υποστήριξε το project στο Indiegogo τώρα!

Μεσαίωνας - Μια φωτεινή εποχή!

> Βοήθησε στη μετάφραση του βιβλίου Harmonia Philosophica σε 6 νέες γλώσσες και κέρδισε εκπληκτικά δώρα! Υποστήριξε το project στο Indiegogo τώρα!

Πολλοί άνθρωποι αναφέρονται στο Μεσαίωνα ως "σκοτεινή" εποχή.

Αλλά κοίτα καλύτερα. Γιατί το λένε αυτό;

Ο κύριος λόγος είναι ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η έρευνα σε επιστήμες όπως τα μαθηματικά, η γεωμετρία, η αστρονομία κλπ δεν ήταν τόσο έντονη, όπως, π.χ., στην εποχή πριν από τον Χριστό.

Όμως, είναι πραγματικά αυτό κακό;
Γιατί η έρευνα σε περισσότερο ανθρωπιστικά θέματα είναι "κακή" και δεν συνιστά "πρόοδο";

Χρειαζόμαστε ψυχρή γεωμετρία περισσότερο από θεία έμπνευση; Χρειαζόμαστε ωμά μαθηματικά περισσότερο από την αναγνώριση της ανώτερης ουσίας μας; Χρειαζόμαστε την αστρονομία περισσότερο από ένα λόγο για να δούμε τα αστέρια;

Είναι αλήθεια ότι ο Χριστιανισμός έφερε μια αλλαγή φιλοσοφίας. Και για πολλά χρόνια οι άνθρωποι ήταν απασχολημένοι με την ανάλυση αυτού του νέου φιλοσοφικού συστήματος και τις επιπτώσεις του. Ο Χριστιανισμός εξύψωσε τους ανθρώπους στην υψηλότερη πνευματική σφαίρα στην οποία ανήκουν. Βοήθησε τους ανθρώπους να δουν ότι δεν είναι μόνο ζώα. Βοήθησε τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν τις πραγματικές δυνατότητές τους, να δουν την ψυχή τους, να κατανοήσουν τη θεότητα που κρύβουν μέσα τους. Έμαθε τους ανθρώπους να αναζητούν περισσότερο την αιώνια ζωή παρά τα κέρδη σε αυτόν τον κόσμο, κάνοντας τους λιγότερο υλιστές και περισσότερο... ανθρώπους. (κατά το Μεσαίωνα οι άνθρωποι διδασκόντουσαν να αναζητούν τα αναγκαία [necessitas] - κάθε αναζήτηση πλούτου πέραν των αναγκαίων καταδικαζόταν)

Γιατί είναι αυτό «σκοτάδι»;

Γιατί είναι ο Διαφωτισμός... "φως"; Μην ξεχνάς ότι την ιστορία τη γράφουν οι νικητές. Και οι νικητές σε αυτή την περίπτωση ήταν τόσο ωμοί ώστε φρόντισαν να ονομάσουν την εποχή τους με κάτι συνώνυμο του Φωτός! Ο Διαφωτισμός, η λατρεία της λογικής* αντί του ανθρώπου, είναι ένα από τα χειρότερα πράγματα που έχουν γίνει. Το γεγονός ότι κάποιο το ονόμασαν προπαγανδιστικά έτσι (άρα και "Σκοτάδι" ό,τι είναι εναντίον του) κάνει το έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας ακόμα πιο αισχρό…

Ο Μεσαίωνας είχε σαν αυθεντία τον Αριστοτέλη. Πόσο αστείο είναι να τον χαρακτηρίζει 'σκοτάδι η εποχή που έχει τον... Dawkins ως αυθεντία; Γιατί είναι η πίστη που πολλοί άνθρωποι σήμερα έχουν στο τυχαίο (ό, τι συμβαίνει συμβαίνει γιατί... γιατί έτσι!), το άσκοπο (δεν υπάρχει σκοπός πουθενά στη ζωή), τη μηχανιστική αντίληψη (είμαστε απλά μηχανές που κάνουν ό,τι τα γονίδιά μας μας λέει να κάνουμε), το ασυνείδητο (η συνείδηση ​​είναι απλά μια ψευδαίσθηση, είμαστε μόνο υπολογιστές) "φως"; Γιατί πρέπει όλοι μας να πιστεύουμε ότι είμαστε ένα τίποτα ενώ είμαστε τα πάντα;

Ρίξε μια ματιά και πάλι.

Σκοτάδι. Φως. Φως. Σκοτάδι.

* Σημείωσε ότι μιλάμε για μια λάθος λογική εδώ. Γιατί ακόμα και η Λογική μπορεί να οδηγήσει στο Θεό. (δες "Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Θρησκείας" για περισσότερα)


Διάσημες παρεξηγήσεις

Ο Μεσαίωνας έχει κατά καιρούς λανθασμένα συνδεθεί με πολλά.

• Όχι η περίπτωση του Γαλιλαίου και της Υπατίας δεν ήταν αυτή που νομίζουμε. Διαβάστε το άρθρο μου εδώ για περισσότερα σχετικά με αυτές τις ψευδο-ιστορίες.
• Στο Μεσαίωνα εκατομμύρια γυναίκες κάηκαν στην πυρά ως μάγισες. Σωστό; Λάθος. Ο ακριβής αριθμός των νεκρών από το κυνήγι των μαγισσών είναι περίπου 40,000 και από αυτούς το 1/3 ήταν άντρες. Η εκκλησία δε δεν είχε καμμία σχέση με τις διώξεις. [Witchfinders, 2005] [The book of general ignorance, John Lloyd and John Mitchinson - Το βιβλίο της Ολικής Άγνοιας, Τζον Λόυντ & Τζον Μίτσινσον] Η χρήση τέτοιων επιχειρημάτων είναι βαθιά εσφαλμένη και υποκριτική. Εκτός από το ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι γενικότερα όλες οι παλαιότερες εποχές ήταν πιο βίαιες λόγω της δομής της κοινωνίας τότε, φανταστείτε τι θα λέγαμε για τον Μεσαίωνα αν είχε τα εκατομμύρια των νεκρών που έχουμε στους "φωτισμένους" αιώνες μας (βλ. παγκοσμιους πολέμους, αθεϊστικά καθεστώτα που σκοτώνουν με το τσουβάλι, ευγονική, κλπ).
• Στο Μεσαίωνα οι άνθρωποι πίστευαν ότι η Γη είναι επίπεδη. Σωστό; Λάθος. Εκτός από κάποιους ανθρώπους πριν το Μεσαίωνα που προώθησαν την ιδέα και οι οποίοι δεν είχαν σχέση με την εκκλησία (Lactantius, Cosmas Indicopleustes - βλ. εδώ), η ιδέα της Επίπεδης Γης ξεκίνησε το 1828 με τον αμερικανό συγγραφές Washington Irving ο οποίος εξέδωσε το βιβλίο The Life and Voyages of Christopher Columbus. Σε αυτό το βιβλίο - το οποίο ήταν προϊόν μυθοπλασίας - εμφανιζόταν η ιδέα πως οι άνθρωποι τότε (το Μεσαίωνα) πίστευαν πως η Γη είναι επίπεδη. Επιλέον, ο Samuel Birley Rowbotham (1816–1884) - ένας Άγγλος εφευρέτης και συγγραφέας - έγραψε το βιβλίο Zetetic Astronomy: Earth Not a Globe (Ζητητική Αστρονομία: Η Γη δεν είναι Σφαίρα) το 1864 και μέσω αυτού του βιβλίου η ιδέα έγινε διάσημη. [The book of general ignorance, John Lloyd and John Mitchinson - Το βιβλίο της Ολικής Άγνοιας, Τζον Λόυντ & Τζον Μίτσινσον] Ο επιστημονικός 19ος αιώνας λοιπόν και όχι ο "σκοτεινός" Μεσαίωνας διέδωσαν αυτή την παράλογη ιδέα...
• Ο Μεσαίωνας είχε απάνθρωπες τιμωρίες για τους εγκληματίες: Τίποτα δεν μπορεί να είναι πιο παραπλανητικό από αυτό. Όλα πρέπει να αναλύονται μέσα στο σωστό πλαίσιο. Ναι οι άνθρωποι παλιά ήταν πιο ωμοί, αλλά αυτό ισχύει για όλες τις εποχές του παρελθόντος! Να σημειώσουμε ωστόσο ότι την εποχή του Βυζαντίου και εξαιτίας του Χριστιανισμού έγινε συστηματική προσπάθεια για οριοθέτηση των ακραίων ποινών και γενικότερα για την μείωση τους σε μια προσπάθεια να γίνει το δίκαιο πιο ανθρωπιστικό. Όποια ακραία ποινή υπήρχε ήταν κληρονομιά των προηγούμενων μη-Χριστιανικών καθεστώτων. [Ιστορία Δικαίου, Σ. Τρωϊανός, Ι. Βελισσαροπούλου-Καρακώστα, Δ' Έκδοση, Νομική Ββιλιοθήκη, Αθήνα, 2010]

Σχετικά βιβλία

• Η Βυζαντινή Χιλιετία, Hans-Georg Beck, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 1992
• Medieval Civilization, 400-1500, Jacques Le Goff

Σχετικοί ιστότοποι

• Η εκπαίδευση στο Μεσαίωνα

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ιστορία, προ-ιστορία, ελευθερία…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-03-23]: Ζώντας σε προ-ιστορικές εποχές. Πόσο ανακουφιστικό και απελευθερωτικό πρέπει να είναι... Να ζεις και να κάνεις πράγματα κάθε μέρα χωρίς το υποσυνείδητο "άγχος" ότι "κάποιος" καταγράφει τι κάνεις για να το δουν οι μελλοντικές γενιές...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...