Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Σώμα. Πνεύμα. Φθορά. Αθανασία.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-09-29]: Τουλάχιστον ένα μέρος του ανθρώπινου εγκέφαλου μπορεί να επεξεργάζεται πληροφορίες με τον ίδιο τρόπο τόσο όταν ο άνθρωπος είναι γερασμένος όσο και όταν ο άνθρωπος είναι νέος. [1] Χρειαζόμαστε μια τέτοια έρευνα για να δούμε το προφανές; Το σώμα φθείρεται. Το πνεύμα όχι. Ψάξε μέσα σου και θα δεις ότι ήδη γνωρίζεις την αλήθεια.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Αθάνατοι. Παιδιά.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-03-21]: Νοιώθοντας αθάνατοι.[1] Από όταν είμαστε παιδιά, αισθανόμαστε την αλήθεια. Τη γνωρίζουμε. Μετά, απλά μας λένε ότι... είμαστε παιδιά! Οι μεγάλοι ξέρουν καλύτερα. Όμως οι μεγάλοι ξεχνάνε κιόλας. Ω, και τι θα έδινα για να θυμηθώ αυτά που ήξερα σαν παιδί!

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Immortality: Possible. / Αθανασία: Εφικτή.

Photo: Pahas [http://www.flickr.com/photos/gpahas]

Many living beings are literally immortal. [1] From trees [2] to lobsters [3] to Hydra [4], immortality is more common than we may think. Our lost contact with Nature is probably the reason we have denied ourselves this possibility. We consider us as one of the most evolved species and yet we die younger than almost any other species. We took a wrong turn a lot time ago and we now consider as "progress" anything that kills us. The way back is a long one. But isn't it time we started walking?


Πολλά ζωντανά όντα είναι κυριολεκτικά αθάνατα. [1] Από τα δέντρα [2] στους αστακούς [3] στην Ύδρα [4], η αθανασία είναι περισσότερο κοινή από όσο πιστεύαμε. Η απομάκρυνση μας από τη Φύση είναι ίσως ο λόγος που έχουμε απομακρυνθεί από αυτό το ενδεχόμενο. Κάπου πήραμε λάθος στροφή και θεωρούμε ως "πρόοδο" ό,τι μας σκοτώνει. Ο δρόμος προς τα πίσω είναι μακρύς. Μήπως όμως ήρθε η ώρα να ξεκινήσουμε να γυρίζουμε;

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Αστακός ο… αθάνατος!

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-10-09]: Αν ένας αστακός είναι αθάνατος [1], τι μας λέει αυτό για εμάς; Ίσως δεν είμαστε τόσο εξελιγμένοι όσο νομίζουμε; Ή μήπως ο θάνατος δεν είναι τόσο κακός όσο πιστεύουμε;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ελέγχοντας τη γήρανση με το μυαλό!

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-05-03]:

Ερευνητές μπορεί να βρήκαν το τμήμα του σώματος μας που ευθύνεται για τη γήρανση. Για πρώτη φορά, επιστήμονες από το Albert Einstein College of Medicine του πανεπιστήμιου Yeshiva, αναφέρουν ότι ο υποθάλαμος στα ποντίκια ελέγχει τη γήρανση σε όλο το σώμα. “Οι επιστήμονες αναρωτιόντουσαν πολύ καιρό αν η γήρανση συμβαίνει ανεξάρτητα στους ιστούς του σώματος ή αν ελέγχεται ενεργά από κάποιο όργανο του σώματος”, λέει ο Dongsheng Cai, M.D., Ph.D., καθηγητής μοριακής βιολογίας στο κολέγιο Einstein. “Από τη μελέτη μας είναι ξεκάθαρο ότι πολλά στοιχεία της γήρανσης ελέγχονται από τον υποθάλαμο. Αυτό που είναι συγκλονιστικό – τουλάχιστον στα ποντίκια – είναι η δυνατότητα να αλλάξουμε τα σήματα που εκμπέμπει ο υποθάλαμος για να καθυστερήσουμε τη γήρανση και να αυξήσουμε τη διάρκεια της ζωής”. [πηγή: science news]

Ο νους νικητής επί του σώματος!

Αυτή τη φορά για τον υπέρτατο στόχο: αθανασία…

Τα Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα γίνονται πολύ εύκολα τελευταία…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ζώντας περισσότερο, όντας πιο άρρωστοι, ο σκοπός της ζωής…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2012-12-15]: Η μεγαλύτερη έως τώρα έρευνα στο θέμα της Αρρώστιας έδειξε ότι οι άνθρωποι ζούνε ολοένα και περισσότερο, αλλά όντας πιο άρρωστοι. [πηγή: 1, 2] Η ιατρική έχει λάθος στόχο επειδή οι άνθρωποι έχουν λάθος σκοπό. Ο σκοπός μας δεν είναι να ζήσουμε περισσότερο. Όπως λέει και το motto της Harmonia Philosophica στο κάτω μέρος της σελίδας, ο σκοπός της ζωής είναι να ηττηθεί από μεγαλύτερα πράγματα…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Δέντρα 3,000 ετών, άνθρωπος, αθανασία…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2012-12-04]: Βαθιά μέσα στα δάση της Σιέρα Νεβάδα στην Καλιφόρνια, μια γιγάντια σεκόγια σε ύψος ουρανοξύστη μόλις ανακηρύχθηκε το δεύτερο μεγαλύτερο δέντρο στον κόσμο, αλλά και ο δεύτερος μεγαλύτερος ζωντανός οργανισμός στη Γη: ο όγκος του φτάνει τα 1.530 κυβικά μέτρα και η περιφέρειά του τα 30 μέτρα. Οι λεπτομερείς μετρήσεις, τις οποίες δημοσιεύει το περιοδικό National Geographic, αποκαλύπτουν για πρώτη φορά ότι ο αιωνόβιος γίγαντας συνεχίζει να μεγαλώνει παρά τα 3.240 χρόνια ζωής του… [πηγή: web news, web news 2] Δεν ξέρω για εσάς, αλλά έχω την περίεργη αίσθηση ότι δε ζηλεύω αυτή τη μακροζωϊα αυτού του δέντρου… Ή μήπως το ζηλεύω; Δεν ξέρω τι από τα δύο αν ισχύει θα είναι πιο εκπληκτικό…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Καλήμέρα, καλησπέρα, αντίο…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2012-05-24]: Τι διαφορά έχει αλήθεια ο θάνατος από το αντίο ενός φίλου που φεύγει μακριά; Τι διαφορά έχει το αντίο που λες σε ένα αγαπημένο πρόσωπο από το απλό καληνύχτα ένα βράδυ; Κάθε μέρα κοιμόμαστε και κάθε μέρα ξυπνάμε. Η αλήθεια είναι πολλές φορές με εξαιρετικά απλό τρόπο μπροστά μας…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Αθάνατα σκουλήκια, Θνητοί άνθρωποι, καθόλου σεξ;

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2012-03-03]: Σκουλήκια που αναπαράγονται διαρούμενα και όχι με σεξ, φαίνεται να μπορούν να διαιρούνται επ’ “άπειρον” χωρίς πρόβλημα και κατά συνέπεια να μπορούν να ζουν ουσιαστικά για πάντα [πηγή: in.gr]. Εσείς θα θυσιάζατε το σεξ για την αθανασία; Το αστείο είναι πως οι περισσότεροι θα απαντούσαν “όχι” σε αυτή την ερώτηση. Και έτσι ο “εξελιγμένος” άνθρωπος θα έχανε τη μάχη από ένα απλό σκουλήκι εξαιτίας της “ελεύθερης” βούλησης του…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

ΝΙΤΣΕ, Ένας παράλογος πιστός!

Αν είσαι από αυτούς που αρέσκονται να αναφέρονται στον Νίτσε χωρίς να τον έχουν διαβάσει ποτέ, μπορείς να σταματήσεις να διαβάζεις αυτό το κείμενο. Πολλοί αναφέρονται στον Νίτσε με τη σιγουριά του ανίδεου και επαναλαμβάνοντας τη χιλιοειπωμένη φράση «Ο Θεός πέθανε» δείχνουν αυτό που θέλουν να κρύψουν: πως ΔΕΝ έχουν διαβάσει πάνω από δέκα γραμμές κειμένου γραμμένου από τον Νίτσε (βιβλία για τον Νίτσε γραμμένα από άλλους δεν μετράνε – βλ. παρακάτω γιατί). Ο ανίδεος δογματικός συνήθως αυτό κάνει: διαβάζει κάτι που κάποιος έχει γράψει για κάποιον φιλόσοφο (ποτέ τον ίδιο τον φιλόσοφο, αυτό θα ήταν «δύσκολο»), απομόνωσε μια φράση που ταιριάζει στα πιστεύω του και μετά την επαναλαμβάνει μέχρι να πεθάνει (και αυτός και η φράση).

Αν διαβάσει όμως κανείς τα Σημειωματάρια του Νίτσε ή το (πολύ σημαντικό) Η Γέννηση της Τραγωδίας, θα δει πως η γνώμη που διαμορφώνει κανείς ακούγοντας τι λένε οι άλλοι για ένα φιλόσοφο διαφέρει κατά πολύ από τη γνώμη που διαμορφώνει διαβάζοντας τον ΙΔΙΟ τον φιλόσοφο! Ο Νίτσε στη Γέννηση της Τραγωδίας μιλάει για τον διονυσιακό άνθρωπο και πως αυτός μέσα στην έκσταση του συναντάει το μυστηριώδες Εν που διαπερνάει τον κόσμο. Αναφέρεται σε θεούς και στην ανάγκη για ύπαρξη μύθων και… θαυμάτων! Μιλάει για τα τραγούδια που ο μεθυσμένος διονυσιακός άνθρωπος τραγουδάει κάτω από τον μεσημεριανό ήλιο και γεμίζει αγαλλίαση από το πρωταρχικό Εν. Μιλάει για το πως η μουσική δείχνει αυτό το Ένα που μετεωρίζεται πάνω από κάθε φαινομενικότητα. Μιλάει εναντίον της επιστήμης και της Λογικής που νομίζουν ότι μπορούν να εξηγήσουν τον κόσμο εμμένωντας στην επιφανειακή φαινομενικότητα του. Σε κάποιο σημείο εξηγεί ελάχιστα και την αντίθεση του με τη θρησκεία σήμερα (ήτοι την εποχή του): είναι επειδή έχει μετατραπεί σε θρησκεία λογίων – ενώ ο λόγος δεν μπορεί να εξηγήσει το μυστήριο του υπάρχειν!!! Σε άλλο σημείο μάλιστα φτάνει στο σημείο να αναφερθεί στη μεταφυσική παρηγοριά που αισθανόμαστε όταν ενωνόμαστε με το πρωταρχικό Ον το ίδιο. Αναφέρεται ακόμα και στην αιώνια ζωή πέρα από κάθε φαινόμενο και σε πείσμα κάθε εκμηδένισης!

Ας αναλογιστούμε τώρα. Πόσο απέχει ο παραπάνω πλούτος σκέψεων από το «Ο Νίτσε είναι άθεος. Να, είπε ότι ο Θεός έχει πεθάνει!» ; Δεν ισχυρίζομαι πως έχω την απάντηση για την ερμηνεία όλων των προαναφερθέντων. Αλλά όποιος εμμένει δογματικά στο να βάζει μια ταμπέλα «άθεος» σε αυτόν τον χείμαρρο υψηλής σκέψης μόνο ως σωστός δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Όταν πολλά από τα παραπάνω θα μπορούσαν να είναι… μέρος θεολογικού κειμένου, δεν νομιμοποιούμαστε να απομονώνουμε μια φράση και να βγάζουμε συμπεράσματα.

Στο "Τάδε έφη Ζαρατούστρα" ο Νίτσε μας καλεί να γίνουμε παιδιά, όπως έκανε παλαιότερα και ο Χριστός.

Ο μεγάλος φιλόσοφος δεν ήταν εναντίον του Θεού γενικά (διάβασε "Νίτσε, Τα τελευταία σημειωματάρια", Rudiger Bittner), αλλά εναντίον των εκπροσώπων της Χριστιανικής θρησκείας που απέτυχαν να λύσουν τα προβλήματα του κόσμου. Ο Νίτσε ήταν εναντίον κάθε είδους "θεμελίων". Αν υπάρχει ο Θεός, τότε υπάρχουν θεμέλια. (βλ. εδώ) Όταν μιλάει για το "θεό" ο φιλόσοφος δεν μιλάει καν για το Θεό! Ο θεός που διακηρύσσει νεκρό δεν είναι ο Θεός αλλά οι ηθικές επιταγές της εποχής του. ("Ποιος είναι ο πιο μεγάλος δράκος, που το πνεύμα δεν θέλει να τον ονομάζει κύριο του και Θεό του; «Οφείλεις» λέγεται ο μεγάλος δράκος") Ο Υπεράνθρωπος είναι ένα νέο είδος ανθρώπου όχι γενετικά ανώτερο, αλλά ηθικά ανώτερο, που εμψυχώνεται από μια θέληση για δύναμη και ο οποίος δεν ενδιαφέρεται για έναν "άλλο κόσμο" αλλά μόνο για τον κόσμο "εδώ κάτω", στη Γη. Ο άνθρωπος μιας καινούργιας μεταφυσικής, της Αιώνιας Επιστροφής. Ο γάιδαρος είναι το ζώο αυτού του ανώτερου ανθρώπου, κατά παραλληλία του Ιησού που εισήλθε στα Ιεροσόλυμα πάνω σε ένα τέτοιο ζώο. Ο Νίτσε μας καλεί να βρούμε το θεό μέσα μας. (πηγή)

Δες πίσω από τις φαινομενικές διαφορές...

Ο Παπανούτσος διαβάζει το «ο Θεός πέθανε» όχι σαν μια θριαμβολογική φράση νίκης, αλλά σαν διαπίστωση που ο Νίτσε κάνει με θλίψη: ο άνθρωπος με την επιστήμη του (εναντίον της οποίας ο Νίτσε εξαπολύει μύδρους) νομίζει πως μπορεί να κατανοήσει τα πάντα. Αλλά δεν μπορεί. Μόνο ο υπεράνθρωπος μπορεί να μας βοηθήσει τώρα που "πέθανε ο θεός" και να μας κάνει να δούμε το θεό μέσα μας. [Παπανούτσος, "Φιλοσοφικά Προβλήματα", Φιλοσοφική άποψη της ιστορίας της φιλοσοφίας, σ. 215] (και ο Χριστός το ίδιο δεν δίδασκε;) Ο Ζαρατούστρα εκφράζει μια ανησυχία, την εποχή που υποτίθεται ο κάθε μορφωμένος άνθρωπος θα έπρεπε να είναι ευχαριστημένος με την πρόοδο της επιστήμης.

Ωστόσο κανένας δεν προσέχει αυτή την περίεργη εξαίρεση από το γενικότερα αισιόδοξο κλίμα...

Πόσο αλήθεια διαφέρει ο "άλλος κόσμος" για τον οποίο μίλησε ο Ιησούς από τον (εξίσου μυστηριακό, περίεργο και παράλογο) κόσμο της "αιώνιας επιστροφής" του Νίτσε; Ο Νίτσε ήταν ποιητικός και παράλογος - όσο χρειάζεται για να είναι Πιστός. Του Νίτσε του λείπει η αγάπη από τη ζωή του. Την αναζητά με μίσος. Με πάθος που μόνο ο έχων απόλυτη ανάγκη το Θεό μπορεί να έχει. Μόνο ο διονυσιακός άνθρωπος μέσα στη μέθη του γνωρίζει το Ον. Και το τι είναι αυτό το Ον (το Εν) μην αφήσετε κανέναν άλλον να σας το πει!

Διαβάστε μόνοι σας τον Νίτσε για να μάθετε! Λογικές ερμηνείες που βάζουν τη σκέψη του σε «κουτάκια κατηγοριών» σίγουρα δεν ενδείκνυνται για τον άνθρωπο που ίδρυσε τον… ιρρατιοναλισμό!

Τι χρειάζεται για να πιστεύεις στο θάνατο...Μέρος 3

Τι χρειάζεται για να πιστεύεις στο θάνατο... Μέρος 3
του Σπύρου Κάκου


1ο Μέρος: http://harmonia-philosophica.blogspot.com/2010/12/1.html
2ο Μέρος: http://harmonia-philosophica.blogspot.com/2010/12/2.html


ΙΙ. Η έννοια της ταυτότητας

Εκτός από την έννοια της αλλαγής που αναλύσαμε στο 2ο Μέρος, η πίστη στον θάνατο είναι βαθιά συνδεδεμένη και με την πίστη στην έννοια της "ταυτότητας". Για να πιστεύεις ότι κάποιος μπορεί να πεθάνει (με την έννοια του "εξαφανίζεται το σώμα μου και το πνεύμα μου και ό,τι έχει σχέση με εμένα από αυτόν τον κόσμο), σημαίνει πως πιστεύεις ότι μπορείς να ξεχωρίσεις πότε αυτός είναι ακόμα αυτός ο κάποιος που γνωρίζεις και πότε έχει πάψει να είναι, πότε με άλλα λόγια έχει πάψει να υπάρχει σαν ο άνθρωπος που ήξερες και έχει στην ουσία "πεθάνει". Όταν κάποιος πεθαίνει, κατανοούμε ότι έχει αλλάξει και δεν είναι πια αυτός που γνωρίζαμε: δεν αναπνέει, δεν μας μιλάει, δεν παίζει μαζί μας. Είναι νεκρός. Ποιος "είναι" όμως; Ή ακόμα καλύτερα, ποιος "ήταν"; (τη λανθασμένη πίστη στην έννοια του χρόνου θα την αναλύσουμε στο επόμενο 4ο Μέρος, οπότε ακόμα μπορούμε να μιλάμε με έννοιες παρελθόντος και παρόντος...)

Όταν νομίζουμε ότι γνωρίζουμε κάποιον, του προσδίδουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: μιλάει και πράττει με συγκεκριμένο τρόπο και έτσι γνωρίζουμε ότι είναι αυτός και όχι κάποιος άλλος. Είναι όμως πάντα πράγματι ο ίδιος. Τα κύτταρα των ανθρώπων αλλάζουν συνέχεια, ακόμα και αυτά του εγκεφάλου. Πως λοιπόν μένουμε "ίδιοι"; Ποιο είναι το χαρακτηριστικό εκείνο που θεωρούμε ότι έχει κάποιος - π.χ. κάποιος φίλος μας - για να ξέρουμε με βεβαιότητα ότι είναι "αυτός"; Ότι έχει συγκεκριμένες απόψεις σε ένα θέμα; Και αν τις αλλάξει; Δεν είναι πια ο ίδιος; Ότι έχει συγκεκριμένο τρόπο σκέψης; Και αν τον αλλάξει; Δεν είναι ποια ο ίδιος; Το ότι έχει ένα συγκεκριμένο εξάνθημα στο χέρι του; Και αν το αφαιρέσει με εγχείριση; Δεν θα είναι πια ο ίδιος; Το ότι έχει μακριά μαλλιά; Και αν τα κόψει; Δεν θα είναι πια ο ίδιος; Το ότι αποτελείται από ένα συγκεκριμένο σύνολο κυττάρων; Και αν αυτά αλλάξουν (που αλλάζουν); Δεν θα είναι πια ο ίδιος; Το ότι αναπνέει; Και αν πάψει να αναπνέει; Δεν θα είναι πια ο ίδιος; Το ότι "ζει"; Και αν πάψει να ζει; Δεν θα είναι πια ο ίδιος; Δεν υπάρχει τρόπος να ξεχωρίζεις κάποιος ή κάτι από κάποιον άλλο! Δεν υπάρχει τρόπος να καθορίσεις την ταυτότητα κάποιου ανθρώπου με τόση βεβαιότητα που να γνωρίζεις πότε αυτός έχει πεθάνει και πότε ζει! Τα όρια που θέτουμε σχετικά με την "ταυτότητα" κάποιους είναι ανυπόστατα. Η απλή φράση "αυτός πέθανε" υπονοεί ότι γνωρίζουμε αυτά τα όρια, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Το εξαφανισμένο ψάρι που ξαναεμφανίστηκε...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2010-12-17]: Επιστήμονες βρήκαν πάλι ένα ψάρι εν ονόματι Κουνιμάσου, το οποίο είχε καταγραφεί σαν εξαφανισμένο πριν 70 χρόνια (πηγή: http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231071335). Ξαναεμφανίστηκε το ψάρι ή είχε απλά λανθασμένα χαρακτηριστεί σαν "εξαφανισμένο";

Μπορεί κάτι "εξαφανισμένο" να ξανα-εμφανιστεί; Μπορεί από την άλλη κάτι που υπάρχει να "εξαφανιστεί"; Μπορεί κάτι που κολυμπάει τη μία στιγμή, την άλλη να βρεθεί ξαφνικά στο απόλυτο "τίποτα" - τόσο...κενό που δεν μπορεί να αποτελέσει καν αντικείμενο σκέψης; Δοκιμάστε να σκεφτείτε λίγο για κάτι που δεν υπάρχει... Μπορείτε; Όλα είναι θέμα ορισμού. Και εμείς πρέπει να επανεξετάσουμε τους δικούς μας, για να μην συνεχίζουμε να "βρίσκουμε πάλι ως εκ θαύματος" πράγματα που είχαν..."εξαφανιστεί"!

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Τι χρειάζεται για να πιστεύεις στο θάνατο... Μέρος 2

Τι χρειάζεται για να πιστεύεις στο θάνατο... Μέρος 2
του Σπύρου Κάκου

1ο Μέρος: http://harmonia-philosophica.blogspot.com/2010/12/1.html


Ι. Η έννοια της αλλαγής...

Στον άνθρωπο του αρέσει να δίνει ονόματα σε πράγματα. Αυτό είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του (δυτικού κυρίως) πολιτισμού. Έτσι και στην παύση της υλικής ζωής όπως τη γνωρίζουμε σήμερα έχουμε δώσει το όνομα "θάνατος". Ο θάνατος όπως τον έχουμε ορίσει σημαίνει πολλά και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε πως σημαίνει ό,τι ακριβώς έχουμε εμείς θελήσει να σημαίνει. Αν ο "θάνατος" είναι "κάτι", αυτό συμβαίνει επειδή εμείς το έχουμε θελήσει και αποφασίσει. Δεν μας έδωσε τον ορισμό του κάποιος εξωγήινος, δεν τον βρήκαμε γραμμένο σε κάποια ιερή πλάκα, δεν μας τον προώθησε κατευθείαν στον εγκέφαλο μας καμία οντότητα πέραν του ορατού σύμπαντος. Βλέπουμε έναν άνθρωπο να παύει να μιλάει, να παύει να αναπνέει και ορίζουμε: "αυτός ο άνθρωπος έχει πεθάνει, το σώμα του σταμάτησε να λειτουργεί, το πνεύμα του έπαψε να υπάρχει". Πως όμως μπορεί κάτι να πάψει να υπάρχει; Ή αντίστροφα, πως μπορεί κάτι που δεν υπάρχει να αρχίσει να υφίσταται; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι τόσο δύσκολη που οδήγησε τους πρώτους στοχαστές (και όχι φιλοσόφους) να σκεφτούν το... προφανές: τίποτα δεν μπορεί να κάνει ούτε το ένα ούτε το άλλο! Έτσι ο Παρμενίδης έλεγε πως ο κόσμος είναι Ένα και πως τίποτα που "δεν υπάρχει" δεν μπορεί να αρχίσει να υπάρχει έτσι ξαφνικά. Η μη-ύπαρξη είναι κάτι τόσο θεμελιώδες, κάτι τόσο ουσιαστικά "κενό" που δεν μπορεί να οδηγήσει πουθενά. Κάτι που δεν υπάρχει δεν μπορεί με κανένα λόγο και τρόπο να αρχίσει να υπάρχει. Κάτι που δεν υπάρχει δεν μπορούμε ούτε καν να αποτελέσει αντικείμενο της σκέψης μας για να είμαστε ακριβείς! Πως αλήθεια μπορούμε να σκεφτούμε για κάτι που δεν υπάρχει; Πως μπορεί ο εγκέφαλος μας και το πνεύμα μας να εκφράσουν άποψη και κρίση για κάτι που δεν υφίσταται σε κανένα σημείο του χωροχρόνου, που δεν έχει σύνδεση με τίποτα και κανέναν αφού...δεν υπάρχει; Με την αντίστροφη συλλογιστική, κάτι που "υπάρχει" δεν μπορεί να μεταβεί - με οποιονδήποτε τρόπο - στην μηδενιστική κατάσταση του "Δεν υπάρχω" που περιγράφηκε παραπάνω.

Και οι αλλαγές ποτ βλέπουμε συνεχώς να συμβαίνουν; Παιχνίδια του πνεύματος και των αισθήσεων θα απαντούσε ο Παρμενίδης. Ο κόσμος είναι Ένας και η έννοια της αλλαγής είναι ένα αποτέλεσμα των κατηγοριοποιήσεων που ο εγκέφαλος μας τόσο πολύ του αρέσει να κάνει. Πως κάτι που είναι Α μπορεί μετά να γίνει Β; Πως μπορεί κάτι που έχει υπάρξει Β να γίνει μετά Γ; Σε κάθε αλλαγή αυτό το "κάτι"παραμένει ίδιο; Παραμένει το ίδιο ή "αλλάζει"; Και αν αλλάζει τότε μιλάμε ακόμα για το ίδιο που άλλαξε ή όχι; Ένα μήλο που σαπίζει παραμένει το ίδιο; Είναι ακόμα μήλο; (βλ. http://harmonia-philosophica.blogspot.com/2010/12/blog-post.html). Ένας άνθρωπος που αλλάζει μαλλιά είναι ακόμα ο ίδιος; Ένας άνθρωπος που αλλάζει κύτταρα; Πως μένει ίδιο κάτι που βλέπουμε να αλλάζει; Πόσο δύσκολες είναι οι απαντήσεις σε ερωτήσεις που θεωρούμε εύκολες; Μήπως το "λογικό" που έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε είναι τελικά το πλέον παράλογο;

Τι χρειάζεται για να πιστεύεις στο θάνατο - Μέρος 1

Μέρος 1...

Πολλοί μιλάνε για την "αθανασία" και προσπαθούν να δείξουν γιατί η ψυχή του ανθρώπου δεν καταστρέφεται μετά το θάνατο του φυσικού σώματος. Πολλοί προσπαθούν να επιχειρηματολογήσουν υπέρ της ύπαρξης ενός "αθάνατου" πνεύματος το οποίο συνεχίζει να "υπάρχει" και μετά το σταμάτημα της λειτουργίας του φυσικού εγκεφάλου μας. Οι συζητήσεις αυτές βασίζονται ωστόσο σε ένα λάθος δεδομένο: το ότι αυτό που πρέπει να αποδειχθεί είναι η "αθανασία" και όχι ο "θάνατος".

Πολλοί σήμερα θεωρούν σαν δεδομένα πολλά πράγματα. Μάλιστα η εποχή μας χαρακτηρίζεται από ένα είδος αλαζονικής πίστης σε ένα υλιστικό κόσμο όπου όλα όσα λέει σήμερα η φυσική και η χημεία είναι "πραγματικά" ενώ όλα όσα λένε οι φιλόσοφοι - ειδικά αυτοί που έζησαν σε παλαιότερες εποχές. Ωστόσο τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Για να πιστεύει κανείς στο "θάνατο", ήτοι στην πλήρη εξαφάνιση του πνεύματος του ανθρώπου μετά την παύση της λειτουργίας του φυσικού του σώματος, πρέπει να πιστεύει σε μια σειρά από δόγματα τα οποία ήταν και είναι θέμα συζήτησης μεταξύ των φιλοσόφων. Για να πιστεύει κανείς στο θάνατο πρέπει να πιστεύει στην έννοια της διαφορετικότητας των αντικειμένων (κάτι με το οποίο ο Παρμενίδης διαφωνούσε), πρέπει να πιστεύει στην έννοια της αλλαγής (κάτι με το οποίο ο Ζήνωνας αλλά και ο Παρμένίδης, πρέπει να πιστεύει στην έννοια του χρόνου (κάτι με το οποίο ακόμα και πολλοί φυσικοί σήμερα διαφωνούν)...

Αυτά τα στοιχεία θα αναλύσω σε μια σειρά άρθρων, με θέμα "Τι χρειάζεται για να πιστεύεις στο θάνατο".

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Η χρήση του ενζύμου της τελομεράσης, ελπίδα ή παραλογισμός;

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου: 2010-11-29 Οι επιστήμονες ερευνούν τη χρήση του ενζύμου της τελομεράσης σε εφαρμογές αντιγήρανσης. Νέα ευρήματα δείχνουν πως το εν λόγω ένζυμο μπορεί να δράσει ανασταλτικά στη φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης [Πηγή: http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231069357, 
http://www.nature.com/news/2010/101128/full/news.2010.635.html].

Είναι η αθανασία κάτι το "λογικό" για να αναζητούμε; Είναι η αθανασία κάτι το "φυσικό"; Είναι η φύση σοφή ή πρέπει να προσπαθούμε να αρνηθούμε τη φύση μας; Αν η "κοινή λογική" μας λέει να φοβόμαστε το θάνατο, τότε ίσως η σωστή "λύση" να είναι ακριβώς η αποδοχή αυτού του θανάτου, μια και η κοινή λογική ποτέ δεν έδωσε τη λύση σε κάνενα μεγάλο πρόβλημα. Η σκέψη που βασίζεται σε ωφελιμιστικά κριτήρια - όπως το "θέλω να ζήσω για πάντα" - ποτέ δεν παρήγαγε φιλοσοφία...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...