Relaxing and the illusion of Control... / Χαλαρώνοντας και η ψευδαίσθηση του Ελέγχου...

Photo by Spiros Kakos @ Pexels

Relax.

Nothing is under control...


Χαλάρωσε.

Τίποτα δεν είναι υπό έλεγχο...


[written on 7/2014]

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Το είδες;

Βιώνουμε τον κόσμο μέσα από τις αισθήσεις μας, ένα συνεχή χείμαρρο από εικόνες, ήχους, μυρωδιές και πολλά άλλα. Οι εγκέφαλοί μας παίρνουν αυτά τα σήματα και τα επεξεργάζονται, δημιουργώντας ατομικές αντιλήψεις για τον κόσμο. Αλλά μερικές φορές οι αισθήσεις μας παίζουν κόλπα, όπως στην περίπτωση των αντιληπτικών ψευδαισθήσεων. Τώρα, ερευνητές του Caltech έχουν αναπτύξει δύο νέες αυταπάτες που αποκαλύπτουν πως οι αισθήσεις μπορούν να επηρεάσουν η μία την άλλη - ειδικότερα, πως ο ήχος μπορεί να προκαλέσει οπτικές ψευδαισθήσεις. Αυτές οι αυταπάτες συμβαίνουν τόσο γρήγορα ώστε να απεικονίζουν ένα φαινόμενο που ονομάζεται μετάβλεψη (postdiction, σε αντίθεση με την πρόβλεψη) στο οποίο ένα ερέθισμα που συμβαίνει αργότερα μπορεί να επηρεάσει αναδρομικά τις αντιλήψεις μας για ένα προηγούμενο γεγονός. Η εργασία αυτή είναι μια από τις πρώτες που δείχνουν αυτό το είδος της χρονικά μεταφερόμενης ψευδαίσθησης μεταξύ διαφορετικών αισθήσεων. [1]

Βλέποντας αυτό που δεν είναι εκεί. Επειδή ακούσαμε κάτι. Ενθυμούμενοι αυτό που δεν έγινε. Επειδή είδαμε κάτι. Ζώντας βάση αυτού που δεν είναι. Επειδή κάποτε θα πεθάνουμε.

Φευγαλέες στιγμές. Αιθέριες παρουσίες.
Χορεύοντας στα όρια της ύπαρξης.

Σήκωσε το πέπλο του χρόνου.
Και θα δεις.
Τα πάντα να είναι ακίνητα…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Μετά-Covid φιλοσοφία: Η ψευδαίσθηση της ελευθερίας (Και γιατί είσαι εθισμένος σε αυτή)

Ενόψει της πανδημίας Covid (coronavirus) πολλές χώρες επέβαλαν lockdown σε εθνικό επίπεδο. Βρισκόμαστε τώρα στο στάδιο της χαλάρωσης αυτών των περιορισμών. Οι επιχειρήσεις αρχίζουν να λειτουργούν ξανά σταδιακά και η ζωή αρχίζει να ανακτά την ορμή της.

Κατά τη διάρκεια μιας από τις προηγούμενες ημέρες και ως μέρος αυτής της φάσης της «επιστροφής στην κανονικότητα» στην οποία βρισκόμαστε όλοι, επισκέφτηκα ένα κατάστημα ηλεκτρονικών ειδών. Χρειαζόμουν κάτι για να αγοράσω και το είχα αναβάλει εδώ και πολύ καιρό. Καθώς περπατούσα στο κατάστημα, ανακάλυψα ξαφνικά πολλά άλλα ωραία πράγματα που μπορούσα να χρησιμοποιήσω και αμέσως μπήκα στον πειρασμό να τα αγοράσω. Μόνο μετά από προσεκτική σκέψη και - πρέπει να ομολογήσω - λόγω των υποβαθμισμένων καταναλωτικών αντανακλαστικών μου λόγω της δίμηνης καραντίνας, αποφάσισα στο τέλος να μην τα αγοράσω.

Επέστρεψα σπίτι μόνο με αυτό που ήθελα. Και ένιωθα περίεργα. Αισθάνθηκα πραγματικά σαν κάποιο πρεζόνι που μόλις είχε αρνηθεί τον εαυτό του το πιο εξαιρετικό ναρκωτικό μόνο και μόνο επειδή - για έναν αστείο περίεργο λόγο - απλά δεν το ήθελε;!

Τι μου είχε συμβεί;
Γιατί άλλαξα έτσι;

Και όμως…

Όπως συμβαίνει με όλες τις μεγάλες ερωτήσεις, η ίδια η ερώτηση ήταν λάθος!

Η σωστή ερώτηση ήταν…
Τι μου συνέβαινε έως τώρα;

Επειδή βλέπετε…
Ήμουν ήδη αλλαγμένος!

Και όσο περίεργο και αν φαίνεται, αυτή η μεγάλη αλλαγή, η πανδημία του κοροναϊού, οι περιορισμοί και η συνολική επιβράδυνση της ίδιας της ζωής, με οδήγησαν (και πολλούς άλλους, όπως καταλαβαίνω) πίσω στην αρχή.

Απλά σκέψου για τον εαυτό σου.

Έπινε πάντα καφέ το πρωί; Ήταν πάντα εθισμένος στα κινητά τηλέφωνα; Χρειαζόταν πάντα να συνδεθεί σε δεκάδες site για να διαβάσει τα νέα; Ήταν πάντα εθισμένος στην αγορά αντικειμένων μόνο και μόνο επειδή έχετε χρήματα για να το κάνει;

Η ζωή μας δεν είναι δική μας.
Και όμως, διεκδικήσαμε την ιδιοκτησία της εδώ και πολύ καιρό.
Προσπαθώντας να μας επιβάλουμε τον εαυτό μας.

Η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση όλων - η μεγαλύτερη συνωμοσία στην οποία όλοι εμείς πιστεύουμε μετά μανίας, είναι η ψευδαίσθηση ότι είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι. Ελεύθεροι να να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Ελεύθεροι να αγοράσουμε ή να μην αγοράσουμε πράγματα. Ελεύθεροι να πουλήσουμε πράγματα. Ελεύθεροι να βρούμε εργασία, ελεύθεροι να παραιτηθούμε από τη δουλειά.

Αλλά δεν είμαστε.

Αγοράζουμε καφέ κάθε πρωί. Όχι επειδή το θέλουμε, αλλά επειδή έτσι μάθαμε να κάνουμε. Αγοράζουμε όλο και περισσότερα πράγματα κάθε μέρα. Όχι γιατί θα πεθάνουμε αν δεν το κάνουμε, αλλά επειδή έχουμε εκπαιδευτεί να το κάνουμε. Πουλάμε πράγματα όταν το θέλουμε. Αλλά μόνο λόγω επιθυμιών που μας έχουν επιβληθεί από άλλους. Είμαστε «ελεύθεροι» για να βρούμε δουλειά. Αλλά μόνο δουλειές που μας έχουν πει ότι αξίζουν.

Πολλοί άνθρωποι έχουν αποδώσει λανθασμένα τα lockdown σε μια παγκόσμια συνωμοσία για να μας κρατήσουν στο σπίτι. Αλλά αυτό είναι το αντίθετο της μεγαλύτερης συνωμοσίας που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας: Η συνωμοσία του να βγαίνεις έξω και να περιπλανιέσαι 'ελεύθερα', κάνοντας ό,τι 'θέλεις'.

Επειδή το να αισθάνεσαι ελεύθερος είναι το μεγαλύτερο ναρκωτικό όλων. Και όταν το παίρνεις, ποτέ δεν νομίζεις ότι μπορεί να μην είσαι. Η ελευθερία δεν είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι όμως. Η ψευδαίσθηση του μεγαλείου που νιώθεις είναι το πραγματικό σου ναρκωτικό.

Αλλά θυμήσου το Ζεν.
Να αναζητάς λιγότερα, για να έχεις περισσότερα…

Μένοντας στο σπίτι.
Μη αγοράζοντας πράγματα.
Όντας με την οικογένεια.

Αυτά τα πράγματα που μοιάζουν με «τίποτα».
Είναι αυτά που είναι τα πάντα.

Αυτά είναι τα πράγματα που κάναμε τις μέρες που δεν γνωρίζαμε ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε «ό,τι θέλουμε». Και μέσα στη «φυλακή» μας αισθανθήκαμε χαρούμενοι. Χωρίς υποχρέωση να κάνουμε πράγματα που δεν θέλαμε ή να αγοράσουμε άχρηστα πράγματα που απλώς κάνουν το κενό στην ψυχή μας μεγαλύτερο. Ενώ ένας «ελεύθερος» άνθρωπος μπορεί να αγοράσει έναν καφέ που δεν χρειάζεται και μετά να βγει από ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με δύο σακούλες με πράγματα που «θέλει», ένας άντρας σε αυτή τη "φυλακή" μπορεί να φτάσει στα σύνορα του σύμπαντος διαβάζοντας ένα βιβλίο…

Τώρα θα αρχίσουμε να βγαίνουμε έξω ξανά.
Οι πόρτες της φυλακής είναι ανοιχτές.
Αλλά μην είστε τόσο χαρούμενοι που είστε άθλιοι.

Απλά ρωτήστε το προφανές…

- Κύριε, θα θέλατε μονό ή διπλό εσπρέσο;

Σχετικά άρθρα

• Are we free to choose haircut?
• Είμαστε ελεύθεροι να διαλέξουμε κούρεμα;

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Η επέκταση των ατόμων... Η επέκταση του σύμπαντος...

Ερευνητές παίζοντας με ένα σύννεφο υπερψυχόμενων ατόμων αποκαλύπτουν συμπεριφορά που έχει εντυπωσιακή ομοιότητα με το σύμπαν στο μικρόκοσμο. Το έργο τους, που δημιουργεί νέες συσχετίσεις μεταξύ της ατομικής φυσικής και της ξαφνικής επέκτασης του πρώιμου σύμπαντος, δημοσιεύθηκε στο Physical Review X και επισημάνθηκε από το Physics. Σε διάφορα πειράματα, ο Eckel και οι συνάδελφοί του επέκτειναν γρήγορα το μέγεθος ενός συννέφου ατόμων σε σχήμα ντόνατς, λαμβάνοντας στιγμιότυπα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Η ανάπτυξη συνέβη τόσο γρήγορα ώστε το σύννεφο παρήγαγε ένα βουητό, παρόμοιο με αυτό που μπορεί να εμφανίστηκε σε κοσμικές κλίμακες κατά την ταχεία επέκταση του πρώιμου σύμπαντος - μια εποχή που οι κοσμολόγοι αναφέρονται ως περίοδος πληθωρισμού. [1]

Μοτίβα παντού.
Ομοιότητες και αναλογίες.

Επαναλήψεις.
Παράλληλες γραμμές.

Καθρέπτες που αντικατοπτρίζουν τον κόσμο.
Δεν παίζουν κανένα ρόλο.
Εκτός από την αποκάλυψη του τι Είναι ήδη.

Ένας κόσμος που φωνάζει σιωπηλά…
Ότι δεν είναι πραγματικός…
Μέσα σε έναν παρόμοιο κόσμο, ο οποίος είναι...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Άστρα. Χάρτες. Γνώση. Άγνοια.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2017-03-21]: Ένας νέος χάρτης του γαλαξία, ο πιο ακριβής έως τώρα, απεικονίζει την ακριβή θέση στον ουρανό πάνω από ενός δισεκατομμυρίου αστεριών εντός και εκτός γαλαξία μας. [1] Θέλουμε να γνωρίζουμε. Και έτσι χάνουμε αυτό που και ένα παιδί ξέρει: Ότι ο ουρανός είναι απλά μια οφθαλμαπάτη [Shestov]. Πάψε να μετράς τα άστρα. Είσαι εσύ ένα.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ψευδαισθήσεις. Δεν υπάρχουν.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2016-11-02]: Ψευδαισθήσεις: Ερευνητές προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν ο εγκέφαλος αντιδράει διαφορετικά σε ψευδή (προϊόν ψευδαισθήσεων) κίνηση και σε αληθινή κίνηση και βρήκαν ότι αντιδράει το ίδιο και στις δύο. [1] Οι ψευδαισθήσεις δεν είναι ψευδαισθήσεις. Το μη-αληθινό δεν είναι αληθινό. Σκέψου αυτή την απλή αλήθεια και θα έχεις λύσει όλα τα μυστήρια του κόσμου. Είναι τόσο απλό. Σαν να περπατάς. Ή να μην περπατάς. Το ίδιο είναι…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Από; Προς; Έχει σημασία;

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-11-24]: Πέφτει η ύλη μέσα σε μια τεράστια μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία ή εκτοξεύεται από αυτήν; Κανείς δεν γνωρίζει με σιγουριά και οι αστροφυσικοί ψάχνουν εναγωνίως την απάντηση. [1] Όμως έχει σημασία; Όλα απορρέουν από τα πάντα. Γύρνα το βέλος του χρόνου ανάποδα και όλα ρέουν προς τα πάντα. Η κατεύθυνση είναι μια ψευδαίσθηση. Ένα δημιούργημα του νου μας. Παραιτήσου από τα πάντα. Και όλο το σύμπαν θα συρρεύσει στο σημείο που είσαι.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Γυαλί, μετεωρίτες, χρόνος.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2014-06-02]: Γυαλί που προέκυψε από συγκρούσεις αστεροειδών περιέχει βιοπληροφορία δισεκατομμυρίων ετών. [1] Πιστεύουμε ότι ο χρόνος περνάει. Και ότι μπορούμε να παγώσουμε στιγμές του. Πως μπορούμε όμως να παγώσουμε στιγμές από κάτι που μονίμως φεύγει; Εκτός εάν... εκτός εάν... δεν φεύγει. Κάθε στιγμή που φεύγει αφήνει το ίχνος της. Κάθε στιγμή μπορεί να αναπαραχθεί. Στο μυαλό σου. Ή κυριολεκτικά (με μια μηχανή του χρόνου). Αλλά πως μπορούμε να σκεφτούμε καν κάτι που δεν υπάρχει πλέον; Εκτός αν... εκτός αν υπάρχει. ;! Είτε σε βιβλία, είτε στο μυαλό μας, είτε σε... μετεωρίτες, ο χρόνος ΜΠΟΡΕΙ να παγώσει. Επειδή ποτέ δεν έρεε...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: 2Pac, θάνατος, ψευδαισθήσεις...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-11-14]: Πεθαμένοι καλλιτέχνες δίνουν παράσταση μέσω ολογραμμάτων... [1] Το όριο ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο είναι ένας απλό ορισμός. Μπορεί να φαίνεται ηλίθιο. Πως ξέρεις όμως ότι εγώ δεν είμαι πεθαμένος εδώ και 5 χρόνια και απλά προγραμμάτισα αυτή την ανάρτηση;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Ανατολική Γερμανία, Στάζι, η ψευδαίσθηση της ελευθερίας.

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-10-01]: Αισθανόμαστε άσχημα για τους ανθρώπους που έζησαν στην Ανατολική Γερμανία, με τη Στάζι να τους παρακολουθεί συνέχεια. Αισθανόμαστε άσχημα που δεν ήταν ελεύθεροι. Όμως και εμείς επηρεαζόμαστε από αυτά που διδασκόμαστε. Και εμείς επηρεαζόμαστε από αυτά που μας λένε. Το ΠΡΩΤΟ βήμα για να μην είσαι ελεύθερος, είναι να πιστέψεις ότι είσαι...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Associated Press, ψευδαισθήσεις, ελευθερία...

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-05-15]:

Το  πρακτορείο ειδήσεων Associated Press κατηγορεί την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την καταγραφή των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων μελών του, όταν έκαναν έρευνα για μια επιχείρηση της CIA. [πηγή: web news] Θέλουμε να πιστεύουμε στην ελευθερία του Τύπου. Θέλουμε να διατηρούμε την ψευδαίσθηση της ελευθερίας. Θέλουμε να αισθανόμαστε έκπληκτοι όταν ακούμε τέτοιες ειδήσεις. Ονειρεύομαι έναν κόσμο ελεύθερο. Ελεύθερο από την "ελευθερία" (Loci).

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...