Showing posts with label λογοτεχνία. Show all posts
Showing posts with label λογοτεχνία. Show all posts

Tuesday, August 7, 2018

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Βλέποντας όντας τυφλοί…

Οι επιστήμονες έχουν μελετήσει την έγχρωμη όραση ανιχνεύοντας μεμονωμένα αισθητήρια κύτταρα στο ανθρώπινο μάτι. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι τα κύτταρα φωτοϋποδοχείς του αμφιβληστροειδούς είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στα χρώματα που αντιστοιχούν στις οπτικές τους χρωστικές, ακόμα και όταν διεγείρονται μεμονωμένα. Μια νέα παρατήρηση είναι ότι τα φαινόμενα εγγύτητας διαδραματίζουν βασικό ρόλο: η ευαισθησία ποικίλλει ανάλογα με τις κατηγορίες κυττάρων που βρίσκονται στην άμεση γειτονιά του κάθε κυττάρου. [1] Αναλύουμε την όραση. Σκεφτόμαστε τα χρώματα. Αλλά ο κόσμος δεν ήταν πάντα έτσι. Ο κόσμος ήταν μαύρος. Χωρίς κανένα χρώμα. Δεν υπήρχε μπλε. Δεν υπήρχε κόκκινο. Και μετά ήρθε ο Όμηρος. Και ένας ωκεανός σκοτεινός όπως το κρασί εμφανίστηκε. Και ένας ουρανό φωτεινός όπως ο χαλκός εκδηλώθηκε στην ύπαρξη. Η φωτιά της Τροίας άναψε. Και ξαφνικά, εξαιτίας ενός τυφλού, όλοι αρχίσαμε να βλέπουμε...

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Sunday, June 23, 2013

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Επιστημονική φαντασία, πρόβλεψη, υπαγόρευση.


Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2013-06-23]: Μελλοντικές φουτουριστικές πόλεις θυμίζουν εκπληκτικά εικόνες του πρόσφατου War of the Worlds. [1] Η επιστημονική φαντασία δεν προβλέπει τις μελλοντικές εξελίξεις. Τις υπαγορεύει!

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας…

Tuesday, February 19, 2013

Ένα τελευταίο πιάτο γεμιστά...


Μόλις είχε γυρίσει από την κηδεία. Η μητέρα του είχε πεθάνει. Ήταν το πρόσωπο που αγαπούσε όσο κανέναν άλλο στον κόσμο. Τον φρόντιζε από μικρό, τον αγάπησε, τον... τα μάτια του πάλι υγρά, άρχισε πάλι να κλαίει. Από μικρό παιδί είχε αναρρωτηθεί για την πιθανότητα (τότε ήταν ακόμα... πιθανότητα) να πεθάνουν οι γονείς του. Και κάθε φορά που το σκεφτόταν, ερχόταν η μητέρα του και τον καθησύχαζε ότι όλα θα πάνε καλά. Όχι όμως σήμερα. Σήμερα δεν ήταν εκεί. Δεν θα ήταν εκεί ποτέ ξανά. Και αυτό το "Ποτέ" τον γέμιζε απόγνωση. Ήταν αυτή η αίσθηση ασφάλειας που του έλειπε περισσότερο. Ένα πρόσωπο που τον αγαπάει όσο κανέναν άλλο, που θα έκανε τα πάντα για να είναι αυτός καλά.

Με βαριά βήματα άνοιξε την πόρτα. Πέρασε από το σαλόνι, μπήκε στην κουζίνα. Δεν είχε φάει τίποτα από την προηγούμενη μέρα. Από τότε που είχε ακούσει τα κακά νέα... Νόμιζε ότι το να φάει ήταν προσβολή για τη μητέρα του. Δεν μπορούσε να βάλει τίποτα στο στόμα του από τότε που πέθανε. Αλλά τώρα η βιολογία είχε έρθει να επιβληθεί της θέλησης του. Μηχανικά και χωρίς πραγματικά να το θέλει, άνοιξε το ψυγείο. Άνοιξε την πόρτα και είδε ένα πιάτο ντομάτες γεμιστές. Δάκρυα άρχισαν να τρέχουν πάλι από τα μάτια του. Δάκρυα που δεν μπορούσε να σταματήσει. Ήταν το φαγητό που του είχε ετοιμάσει η μητέρα του λίγο πριν πεθάνει. Με έξτρα πατάτες στο πλάι όπως ακριβώς του άρεσε. Το πήρε. Το έβαλε πάνω στο τραπέζι. Άρχισε να το τρώει. Αργά. Κάθε φορά που έτρωγε, θυμόταν τη μητέρα του να το ετοιμάζει. Έκλαιγε ακόμα περισσότερο. Κάθε μπουκιά του έφερνε ολοένα και περισσότερα δάκρυα καθώς τελείωνε το φαγητό. Είχε βάλει στο πιάτο και το επιπλέον ρύζι που λάτρευε. Κι άλλη μπουκιά. Το φαΐ ολοένα και λιγόστευε. Το τελευταίο γεύμα από τη μητέρα του. Το έτρωγε αλλά την ίδια στιγμή ήθελε να το αφήσει όπως είναι. Ήταν το τελευταίο πράγμα που είχε από αυτήν. Κι άλλη μπουκιά. Κάθε φορά που ένοιωθε τόσο καλά με το τόσο ωραίο φαΐ, θυμόταν ποιος το έφτιαξε και η ευφορία έφευγε αμέσως. Δάκρυα πάλι. Χωρίς να το καταλάβει, το έφαγε όλο. Όταν ήταν παιδί, θα ζητούσε πάντα κι άλλο. Και αυτή, με ένα χαμόγελο, θα του έδινε.

Αισθάνθηκε υπνηλία. Αργά έγειρε πάνω στο τραπέζι και ακούμπησε το κεφάλι του πάνω. Τα μάτια του έκλεισαν και ονειρεύτηκε το μόνο πράγμα που θα του έδινε χαρά. Ένα ακόμα πιάτο με ντομάτες γεμιστές... Και στον ύπνο του, για μια μονάχα στιγμή, χαμογέλασε...

Σπύρος Κάκος
2/2013 - Αθήνα, Ελλάδα


Monday, November 19, 2012

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Προυστ, χαμένα κείμενα, θάλασσα, Odette…

01A14089337D79EB72BCF5E1497A9FB1Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2012-11-19]: Άγνωστα κείμενα του Προυστ (Marcel Proust) θα δημοσιευτούν σε βιβλίο. [πηγή: web news] Κείμενα όπου ο συγγραφέας ονειρευόταν ατελείωτες εκτάσεις με χορτάρι ή θάλασσα. Εκτάσεις που ξανα-“επισκέφτηκε” στο “Αναζητώντας το Χαμενο Χρόνο” αργότερα… Σε ένα άλλο κείμενο αναφέρεται σε κάποια Οντέτ (Odette), την οποία αργότερα στη ζωή του θυμάται με νοσταλγία… Ό,τι και αν λένε οι “επιστήμονες”, το πόσο αληθινά είναι τα πράγματα που σκεφτόμαστε, εξαρτάται μόνο από εμάς.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Tuesday, July 10, 2012

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Χέμινγουέι, τεμπελιά, ιδιοφυΐα

946365CBAF650325481F377BA302A2B3Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2012-07-10]: Ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά σχεδόν 50 φορές έγραψε ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ το φινάλε του βιβλίου του «Αποχαιρετισμός στα Όπλα». Τώρα τα 47 εναλλακτικά φινάλε πρόκειται να εκδοθούν για πρώτη φορά στις ΗΠΑ. Ο ίδιος ο Χέμινγουεϊ είχε πει ότι έγραψε το τέλος 39 φορές, προκειμένου να βρει τα σωστά λόγια. Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός είναι 47 [πηγή: web news]. Ποιος είπε ότι η ιδιοφυΐα είναι προϊόν γονιδίων; Όποιος βαριέται να ξαναγράψει έστω και μία γραμμή επειδή απλά…“βαριέται”, ας θυμάται ότι σίγουρα δεν θα γίνει Χέμινγουέι έτσι…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Monday, November 14, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Υπάρχει ο Τεν-Τεν; Ηλίθια ερώτηση… Ή όχι;

70p80t9pq73gqyk62pwwkΦιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-11-14]: Υπάρχει ο ήρωας κόμικ Τεν Τεν; Παιδική ερώτηση θα πει κανείς. Όμως αυτή η “παιδική” ερώτηση (ήτοι τι “υπάρχει”, τι είναι “αληθινό”) βασανίζει τους φιλοσόφους για χιλιάδες χρόνια. Ας την εξετάσουμε μαζί με μια παρόμοια ερώτηση: Υπάρχει ο Αριστοτέλης; Ας εξετάσουμε τι “στοιχεία” έχουμε για τα δύο αυτά πρόσωπα. Καταρχήν έχουμε γραπτά σχετικά με αυτά τα πρόσωπα. Και έχουμε και ταινίες που αναφέρονται σε αυτά τα πρόσωπα. Έχουμε τέλος και ανθρώπους που πιστεύουν πως αυτά τα πρόσωπα υπάρχουν (ναι, ρώτα ένα παιδί αν υπάρχει ο Τεν Τεν). Αν λοιπόν αναλύσουμε “αντικειμενικά” τα δεδομένα, δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά μεταξύ των δύο, η οποία να μας κάνει να θεωρούμε το ένα πιο “αληθινό” από το άλλο. Και όταν κάτι (όπως η “ύπαρξη”, ο “χρόνος” κλπ) είναι δύσκολο να οριστεί, ίσως πολύ απλά να μην υπάρχει! Ίσως να μην υπάρχει στα αλήθεια καμία διάκριση μεταξύ “αληθινού” και “ψεύτικου”, όπως στα χρόνια του Όμηρου…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Sunday, October 30, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Το ημερολόγιο του Δράκουλα και η Ανάσταση του Συγγραφέα…

dracula_1Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-10-30]: Βρέθηκε το ημερολόγιο του συγγραφέα του Δράκουλα και σύντομα αναμένεται να γραφτεί και σχετικό βιβλίο [πηγή: CNN News]. Γιατί να χρειάζεται μάθουμε για το τι σκεφτόταν ο συγγραφέας για να κρίνουμε ή να κατανοήσουμε το έργο του; Ένα μυθιστόρημα είναι ένα μυθιστόρημα. Διάβασε το και αν σου αρέσει αγάπησε το. Αν δεν σου αρέσει μίσησε το. Τόσο απλό.

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Wednesday, September 28, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: 3D και ένα βιβλίο… Ο νικητής δεν είναι έκπληξη!!!

grapesΦιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-09-28]: Φίλοι του σινεμά στην Αγγλία είπαν στα πλαίσια έρευνας πως η τρισδιάστατη (3D) τεχνολογία προσφέρει λίγα στην ποιότητα των ταινιών [πηγή: BBC News]. Τα τεχνολογικά κόλπα δεν μπορούν ποτέ να αντικαταστήσουν την αληθινή εμπειρία της καλής τέχνης. Ένας καλός συγγραφέας μπορεί να σου δημιουργήσει περισσότερα συναισθήματα και από την καλύτερη μηχανή γραφικών. Το διάβασμα της τελευταίας σκηνής στο βιβλίο του Steinbeck “Τα Σταφύλια της Οργής” θα είναι πάντα πιο έντονο από τη θέαση της καλύτερης ταινίας 3D…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Thursday, June 30, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Φίλιπ Ροθ, Όσκαρ Γουάιλντ και η ανάγκη της “μη ανάγνωσης”

PhilipRoth21Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-06-30]: Μεγάλος σάλος ξέσπασε για την απονομή του λογοτεχνικού βραβείου Booker International Prize στον Philip Roth [πηγή: BBC News]. Ο Philip έχει κατηγορηθεί από πολλούς πως είναι μισογύνης και αντισημίτης. Είναι όμως ο χώρος της κριτικής λογοτεχνίας χώρος προσωπικών απόψεων ή ένας χώρος που απλά αναδεικνύεται το συγγραφικό ταλέντο; Κάτι ήξερε ο Oscar Wilde που θεωρούσε πως δεν πρέπει να διαβάζεις πολύ τα βιβλία για τα οποία γράφεις κριτική. Μπλέκεσαι πολύ με το περιεχόμενο τους και έτσι αρχίζεις να παίρνεις το όλο ζήτημα της κριτικής πολύ προσωπικά…

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Saturday, June 18, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Αστερίξ, νευροχειρούργοι και η ύπαρξη του Οβελίξ

obelixΦιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-06-18]: Νευροβιολόγοι ανέλυσαν τις περιπτώσεις κρανιοεγκεφαλικών τραυμάτων των Ρωμαίων και των Πειρατών στα κόμικ του Αστερίξ και έβγαλαν μάλιστα και σχετική δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό [πηγή: web news, κά]. Πολλοί έχουμε μεγαλώσει με αυτά τα κόμικ. Τώρα που έχει βγει και επίσημη επιστημονική έρευνα που τα αναλύει, είμαστε περισσότερο “νομιμοποιημένοι” να μας αρέσουν… Οι ήρωες των μυθιστορημάτων υπάρχουν! Τους εξετάζουν ακόμα και οι “επιστήμονες” ! Γελαστούλης

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Friday, April 22, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Υπάρχουν οι ήρωες των μυθιστορημάτων;

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-04-22]: Ένας συγγραφέας ενός γνωστού βιλίου
κατηγορείται πως ό,τι έχει γράψει είναι απλά ψεύδη, δημιουργημένα από τη φαντασία του [πηγή: CNN News]. Τι ορίζει τι είναι πραγματικό και τι όχι; Μπορούμε να μιλάμε για κάτι "μη αληθινό"; Αν δεν "ανακαλύπταμε" πως αυτός ο συγγραφέας είπε ψέματα, τα γεγονότα που αναφέρει θα παρέμεναν "αληθινά" για εμάς για πάντα... Υπάρχει ο Μίκυ Μάους; Μα, έχουμε πολλά βιβλία γραμμένα για αυτόν... Υπάρχει ο "Χ" κάτοικος της αρχαίας Αιγύπτου για τον οποίο δεν γνωρίζουμε τίποτα; Πως μπορεί αλήθεια να "υπάρχει" ένα τέτοιο άτομο; Μπορεί να είναι κάτι που σκεφτόμαστε φανταστικό; Μπορούμε να σκεφτόμαστε κάτι που δεν υπάρχει; Ο Παρμενίδης θεωρούσε πως όχι... Όπως αναφέρει και ο Feyerabend, στην εποχή του Ομήρου δεν υπήρχε διάκριση μεταξύ "πραγματικού" και "φανταστικού" - όλα απλά "ήταν"... (βλ. Harmonia Philosophica - Greek)  Εσύ; Πόσο πιστεύεις πως "υπάρχει" ο αγαπημένος σου ήρωας μυθιστορήματος;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Sunday, March 27, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Αίγυπτος, το απαγορευμένο κόμικ και τα ασαφή όρια του καλού και του κακού


Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-03-27]: Ένα κόμικ του οποίου η κυκλοφορία είχε απαγορευτεί στην Αίγυπτο από το καθεστώς Μουμπάρακ, πρόκειται να κυκλοφορήσει στα αγγλικά [πηγή CNN Edition]. Το κόμικ περιγράφει την ιστορία ενός νέου που αηδιασμένος από τη διαφθορά, αποφασίζει να ληστέψει μια τράπεζα. Σε κάθε εποχή τα όρια του καλού και του κακού είναι ασαφή. Και η κάθε κοινωνία φροντίζει να ορίσει τα δικά της. Η εποχή της "δημοκρατίας" αφήνει χώρο σε κάθε έναν να λέει ό,τι θέλει και μεμφόμαστε όσους επιβάλλουν απαγορεύσεις ή λογοκρίνουν. Το παλαιό καθεστώς της Αιγύπτου θεώρησε ως απρεπές το συγκεκριμένο κόμικ. Εμείς όχι, αφού έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε καθημερινά παντού γύρω μας ληστείες, φόνους και εγκληματικές ενέργειες... Άραγε πόσοι αρχαίοι Αιγύπτιοι θα αφήναν την κυκλοφορία ενός βιβλίου που περιγράφει το γάμο μεταξύ ανδρών; Ας θυμόμαστε πάντα πως οι ορισμοί του καλού και του κακού είναι τόσο ρευστοί όσο και το νερό στο ποτάμι... Ας μην κρίνουμε τόσο αυστηρά τους παλαιούς, γιατί και εμείς κάποτε θα είμαστε "παλαιοί" για τις γενιές που θα έρθουν. Το ανοικτό μυαλό πρέπει να είναι ανοικτό τόσο προς τα έμπρος όσο και προς τα πίσω. Γιατί ποιος "κανόνας" λέει ότι η νεότερη άποψη είναι και η πιο σωστή; Πέρα από έναν πυρήνα πανανθρώπινων αξιών, οι υπόλοιπες "αξίες" έχουν συνήθως ημερομηνία λήξης. Σε κάθε περίπτωση όμως, ο κοινός παρονομαστής είναι η "πίστη στο Δίκαιο"... Ποιος πιστεύει πως η τέχνη είναι υπεράνω του Δικαίου; Και από την άλλη, ποιος πιστεύει πως το δίκαιο είναι υπεράνω της υπέρτατης έκφρασης του ανθρώπινου πνεύματος, της Τέχνης;

(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...

Sunday, February 13, 2011

Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα: Το πλοίο-ναυάγιο, ο Μόμπυ Ντικ και η ύβρις


Φιλοσοφικό Τηλεγράφημα του Σπύρου Κάκου [2011-02-13]: Δύτες ανακάλυψαν το ναυάγιο ενός φαλαινοθηρικού, ο καπετάνιος του οποίου υπήρξε η έμπνευση του Herman Melville για το έργο-σταθμό "Μόμπυ Ντικ" [πηγή: web news]. Ο καπετάνιος Αχάαβ κυνήγησε τη μεγάλη λευκή φάλαινα προσπαθώντας να ξεπεράσει τον εαυτό του και να επιβληθεί στη φύση και τιμωρήθηκε για την ύβρη του. Ποιος είναι ο δικός μας Μόμπυ Ντικ σήμερα;



(c) Φιλοσοφικά Τηλεγραφήματα - Φιλοσοφικός σχολιασμός της επικαιρότητας...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...